Bashkimi Evropian është sjellë sikur dëshiron vërtet të vazhdojë procesin e zgjerimit dhe t’i pranojë vendet e Ballkanit Perëndimor në union, ndërsa këto vende janë sjellë sikur besojnë se kanë një perspektivë reale për anëtarësim.
Kjo lojë e dyfishtë vazhdon edhe këto ditë, teksa presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, po viziton vendet e rajonit para samitit BE–Ballkani Perëndimor, që do të mbahet më 5 qershor në Tivat të Malit të Zi, shkruan Augustin Palokaj, transmeton Off.net.mk, përcjell PressOnline.al.
Gjatë turneut të tij, Costa po përsërit “garancitë” se vendet e Ballkanit Perëndimor e kanë vendin e tyre në BE dhe se arritja e këtij qëllimi është vetëm çështje kohe. Sipas tij, “Bashkimi Evropian nuk do të jetë i plotë derisa të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor të bëhen pjesë e tij”.
Megjithatë, garanci të ngjashme janë dhënë edhe më herët – në Samitin e Zagrebit në vitin 2000, samitin e parë ndërmjet BE-së dhe Ballkanit Perëndimor, më pas në Samitin e Selanikut në vitin 2003 dhe në shumë takime të tjera deri më sot.
Rezultati është se, që nga viti 2007 kur Bullgaria dhe Rumania u anëtarësuan në BE, vetëm Kroacia ka arritur të bëhet pjesë e unionit, më 1 korrik 2013. Që atëherë, BE-ja jo vetëm që nuk është zgjeruar, por madje është tkurrur me largimin e Mbretërisë së Bashkuar përmes Brexit-it. Asnjëherë në historinë e saj nuk kanë kaluar kaq shumë vite pa pranimin e të paktën një anëtari të ri.
Ka pasur shumë raste kur vendet kandidate nuk kanë dashur t’i përmbushin kriteret e nevojshme për përparim drejt anëtarësimit, veçanërisht ato që mund të rrezikonin pozitën e elitave politike, e ndonjëherë edhe lirinë personale të tyre.
“Por ka pasur gjithashtu raste të panumërta kur vendet e rajonit nuk kanë mundur të ecin përpara edhe pse është konstatuar se i kanë përmbushur kushtet. Kjo vazhdon të ndodhë edhe sot me disa prej tyre. Kështu, ky shtirje e ndërsjellë ka krijuar një situatë ku kandidatët nuk janë shumë të motivuar për të zbatuar reforma, sepse dyshojnë se BE-ja do ta mbajë premtimin e saj”, shkruan Palokaj.
Ndërkohë, edhe vetë BE-ja ka filluar të pyesë nëse është e gatshme për zgjerim, veçanërisht nëse kjo nënkupton pranimin e një numri më të madh vendesh.
Kohët e fundit janë shfaqur ide të ndryshme për një zgjerim me kushte dhe me “faza të ndërmjetme”. Këto diskutime janë nxitur kryesisht nga Ukraina dhe mundësia që anëtarësimi i saj në BE të bëhet pjesë e një marrëveshjeje paqeje me Rusinë, për të cilën Shtetet e Bashkuara po ndërmjetësojnë. Kjo do të nënkuptonte që Rusia dhe Ukraina, me ndërmjetësimin e SHBA-së, mund të ndikojnë në çështjen e anëtarësimit të Ukrainës në BE pa pjesëmarrjen e vetë unionit.
Kancelari gjerman është ndër ata që propozojnë “zgjidhje inovative” për Ukrainën dhe vendet e Ballkanit Perëndimor. Mes iE madhee të përmendura janë një “status vëzhguesi” në institucionet e BE-së dhe një qasje e privilegjuar në tregun e përbashkët evropian.
“Këto ide dërgojnë mesazhin se vendet kyçe të Bashkimit Evropian nuk besojnë më në zgjerimin formal. Sepse, nëse do të besonin, pse do të shpiknin faza të ndërmjetme?”, pyet analisti i Jutarnji List, Augustin Palokaj. (PressOnline.al)
