Në një atmosferë tensionesh të shtuara politike dhe diplomatike, Maqedonia e Veriut po e pret vizitën e presidentit të Këshillit Evropian, Antonio Kosta, nga i cili një pjesë e opinionit publik pret një impuls të ri për procesin e integrimit evropian, Qeveria shpreson në shkëmbim idesh për tejkalimin e mosmarrëveshjes me Bullgarinë, por mbetet në qëndrimin se nuk do të ketë lëshime të reja pa garanci konkrete. Nga Sofja, ndërkohë, përsërisin se ajo që është dakorduar në vitin 2022 duhet të zbatohet dhe se nuk ka hapësirë për ndryshim të kornizës evropiane, informon PressOnline.al.
Analisti politik Blagojçe Atanasoski, në një deklaratë për gazetën VEÇER, vlerëson se është joreale të pritet që Kosta të sjellë “mrekulli”, por se do të përsërisë qëndrimet tashmë të njohura evropiane për ndryshimet kushtetuese.
Në ndërkohë, agjenda evropiane është sërish fushë e akuzave të ashpra mes pushtetit dhe opozitës.
Diplomaci: pritet erë e favorshme nga Brukseli, mes Sofjes dhe Shkupit ngrihen valë të reja
Në prag të vizitës së presidentit të Këshillit Evropian, Antonio Koshta, skena politike në Maqedoni ngjan me një det para stuhisë – valët ngrihen si në planin e brendshëm ashtu edhe në atë të jashtëm. Përderisa Shkupi dhe Sofja përsëri shkëmbejnë mesazhe të ashpra rreth integrimit evropian dhe kushteve për vazhdimin e negociatave, në planin e brendshëm pushteti dhe opozita zhvillojnë një betejë paralele se kush është fajtor për ngecjen e rrugës evropiane të shtetit.
Në kushte kur çdo deklaratë është si municion politik, dhe takimeve diplomatike u shihet me shpresë për një kthesë të mundshme, ardhja e Kostës hap pyetjen nëse ai nga Brukseli do të sjellë ide të reja dhe një plan konkret për zhbllokimin e procesit, apo Maqedonia përsëri do të dëgjojë mesazhet e njohura për reforma, durim dhe ndryshime kushtetuese si dritare drejt perspektivës evropiane.
Atanasoski: (vetë)mashtrim është të besohet në ndonjë “mrekulli”
Analisti politik Blagojçe Atanasoski është i mendimit se presidenti i Këshillit Evropian vjen me qëndrimet e njohura – se pa përfshirjen e bullgarëve në Kushtetutën e Maqedonisë së Veriut, Maqedonia nuk mund të vazhdojë në mënyrë efektive negociatat me BE-në.
Në deklaratë për VEÇER, Atanasoski thotë se është (vetë)mashtrim të besohet në ndonjë “mrekulli”.
"Me shumë gjasë, presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Koshta, do të vijë me qëndrimet e njohura, tashmë të përsëritura dhe të vendosura: se pa përfshirjen e bullgarëve dhe pakicave të tjera në Kushtetutën maqedonase, nuk mund të vazhdojë konferenca e dytë ndërqeveritare dhe Maqedonia të vazhdojë në mënyrë efektive negociatat me BE-në, pra të hapë kapitujt negociues. Çdo gjë tjetër është (vetë)mashtrim, komplikim shtesë i situatës tashmë të komplikuar me eurointegrimet dhe humbje kohe për të besuar në ndonjë “mrekulli” dhe shmangie të kushteve të njohura, të pranuara me të ashtuquajturin propozim francez", thotë analisti Atanasoski.
Mickoski pret më shumë ide
Kryeministri, megjithatë, deklaroi se gjatë vizitës së ardhshme të presidentit të Këshillit Evropian, Antonio Koshta, pret të shkëmbejnë më shumë ide për tejkalimin e pengesës për integrimin e vendit në Bashkimin Evropian nga, siç tha, kërkesa bilaterale artificiale. Ai theksoi se qëndrimi i shtetit nuk ka ndryshuar dhe se do të kërkohet zgjidhje që nuk e prek dinjitetin e popullit maqedonas dhe qytetarëve.
"Me presidentin e Këshillit Evropian, Koshtën, deri tani kemi biseda jashtëzakonisht miqësore, shkëmbejmë ide dhe mendime. Gjithmonë ka qenë konstruktiv në drejtim të gjetjes së zgjidhjes për këtë kërkesë bilaterale artificiale që ka një shtet anëtar ndaj Maqedonisë. Shpresoj se në atë drejtim do të vazhdojmë edhe në të ardhmen dhe jam i sigurt se gjatë qëndrimit të tij këtu, dhe gjatë takimit tonë bilateral, e pastaj edhe në darkën e punës, do të mund të shkëmbejmë më shumë ide, të shohim nëse dhe si mund të tejkalohet pengesa, deklaroi këto ditë Mickoski.
Qëndrimi i autoriteteve maqedonase është i qartë, kryeministri Mickoski e përsëriti edhe para ardhjes së Koshtës – vendi nuk do të lëvizë as një milimetër nëse nuk ka “feedback” nga pala bullgare.
"Marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë janë rrugë dykahëshe. Nuk mund të vallëzosh vetëm – ose vallëzon me partner ose nuk ke partner. Më shqetëson fillimi i qeverisë së re në fqinjësinë tonë lindore, por shpresoj se me kohën arsyeja dhe logjika do të mbizotërojnë. Jam i vetëdijshëm se kanë shumë probleme të brendshme. Shoh se duket se do të jenë shteti i parë që do të marrë masa nga Banka Qendrore Evropiane, sepse kanë falsifikuar dhe manipuluar raportet për deficitin buxhetor. Kanë probleme të mëdha me inflacionin, me ekonominë në përgjithësi, prandaj ndoshta tani po kërkojnë temë të re, dhe tema më e mirë është radikalizimi i qëndrimeve kur bëhet fjalë për çështjen maqedonase. Por ne jemi të durueshëm, do të punojmë dhe do të fitojmë si shumë herë në histori", tha kryeministri Hristijan Mickoski në lidhje me deklaratën e ministres së jashtme bullgare, Velisava Petrova, se Maqedonia duhet të kërkojë zgjidhje, jo probleme dhe se Sofja nuk do të tërhiqet nga ajo që është dakorduar në 2022.
Mickoski tha se vendi vazhdimisht ofron zgjidhje, ndërsa Sofja ka përpara edhe marrëveshje të tjera që nuk i respekton, si rezoluta e nënshkruar për mbrojtjen e të drejtave të njeriut.
"Në tavolinë u qëndrojnë të paktën 14 vendime që vijnë nga Gjykata për të Drejtat e Njeriut në Strasburg, dhe ata nuk i respektojnë. Ata do t’ju thonë: “ju doni të vini në klubin ku jemi ne”. Ne nuk duam të vijmë në klubin ku jeni ju. Por kjo është presion dhe bullizëm. Nëse besojmë në vlerat evropiane, atëherë duhet të qëndrojmë tek vlerat evropiane. Nëse ata mendojnë se për të hyrë duhet të pranojmë kërkesat e tyre, kjo qeveri nuk do ta luajë atë lojë dhe derisa unë jam kryeministër, nuk do të lëvizim as një milimetër pa shohur zbatim nga ana e tyre", tha Mickoski.
Në lidhje me propozimin e kancelarit gjerman, Fridrih Merc, për integrim gradual në Bashkimin Evropian, kryeministri tha se është kureshtar të mësojë më shumë për idenë dhe kur të ketë më shumë përmbajtje, atëherë do të flasë publikisht.
"Këto ide dhe diskutime i dëgjojmë prej kohësh, nuk mund të flas derisa të mos bëhet zyrtare. Kancelari Merc e paralajmëroi këtë zhvillim në Samitin e Procesit të Berlinit në Londër vitin e kaluar dhe unë e komentova atëherë. Ajo që mund të them tani është se jemi kureshtarë të mësojmë më shumë. Kjo do të ndodhë në samitin në Tivat më 4–5 qershor. Pres me padurim të dëgjoj këto koncepte, dhe pastaj do të flasim publikisht", tha Mickoski.
Edhe ministri i punëve të jashtme të Maqedonisë, Timço Muçunski, siguron se autoritetet po ndjekin një politikë të jashtme kredibile që mbron interesat kombëtare dhe dinjitetin e shtetit.
Ai theksoi se kërkesa për garanci shtesë në lidhje me rrugën evropiane është qëndrim i arsyeshëm, duke iu referuar deklaratave të liderëve evropianë si Andrej Plenkoviq, Antonio Kosta dhe ministri belg i jashtëm, të cilët kanë theksuar nevojën për siguri dhe parashikueshmëri në proces.
Sofja zyrtare akuzon: Shkupi po i eskalon tensionet
Ditët e fundit vëmendje të madhe mori deklarata e ministres së jashtme bullgare, Velisava Petrova-Çamova, e cila në një intervistë tha se “autoritetet në Maqedoninë e Veriut duhet të shfrytëzojnë ‘dritaren e hapur’ për zgjerimin e Bashkimit Evropian, në vend që të eskalojnë tensionet me Sofjen”. Ajo tha se Bullgaria nuk do të tërhiqet nga marrëveshja e vitit 2022.
Ajo shtoi se toni nga pala bullgare mbetet pozitiv, por shpesh nuk shihet i njëjti sjellje nga Shkupi.
"Kjo nuk është bilaterale, por çështje e marrëdhënieve mes një vendi kandidat dhe BE-së. Shpresoj që Maqedonia të gjejë qasje që fokusohet në përmbushjen e detyrimeve, jo në krijimin e konfliktit me Sofjen. Shpresoj të shoh maturi politike nga pala tjetër. Shpesh nuk e shoh këtë. Qëndrimi i Sofjes mbetet i pandryshuar. Kjo është pozita evropiane. Ky ishte arritja kryesore në 2022. Ka konsensus të gjerë në Bullgari për këtë çështje", tha ministrja bullgare për BNT.
Ministrja bullgare dhe ministri i jashtëm maqedonas u takuan javën e kaluar në margjinat e takimit të NATO-s në Suedi. Muçunski theksoi nevojën për zgjidhje të çështjes bilaterale që pengon hapjen e negociatave me BE-në, ndërsa Petrova-Çamova përsëriti qëndrimin e Sofjes se zbatimi i detyrimeve është garancia e vetme për përparim në rrugën evropiane. Garantimi i të drejtave të bullgarëve në Maqedoninë e Veriut mbetet prioritet për Sofjen, i tha Petrova ministrit Muçunski.
Përplasje mes pushtetit dhe opozitës
Lideri i LSDM-së, Venko Filipçe, deklaroi se vazhdimi i negociatave varet vetëm nga pushteti, të cilin e akuzon se po e rrezikon rrugën evropiane me “patriotizëm të rremë”. Ai tha se përfshirja e bullgarëve në Kushtetutë nuk e rrezikon identitetin maqedonas, gjuhën apo ndonjë përcaktim tjetër.
Në përgjigje, VMRO-DPMNE tha se nuk do të ketë ndryshime kushtetuese pa garanci dhe pa mbrojtje të interesave kombëtare.
Ata theksuan se anëtarësimi në BE mbetet qëllim strategjik, por jo në kurriz të lëshimeve të reja pa rezultat të qartë dhe pa mbrojtje të interesave kombëtare.
Koshta: momentumi është këtu
Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Kosta, nga 1 deri më 5 qershor do të vizitojë Ballkanin Perëndimor për t’u takuar me liderët e rajonit dhe për të bashkëkryesuar samitin BE–Ballkani Perëndimor në Tivat të Malit të Zi më 5 qershor.
Siç njoftoi Delegacioni i BE-së në Shkup, Kosta do të diskutojë për mundësitë dhe sfidat rreth zgjerimit, integrimit gradual, bashkëpunimit rajonal, sigurisë dhe stabilitetit.
"Turni im i dytë në Ballkanin Perëndimor dërgon një sinjal të qartë: përkushtimi i BE-së ndaj rajonit është real, po aq real sa edhe mundësia për zgjerim. Momenti është këtu. Tani është koha për rezultate", tha Kosta para turneut.
Ai do të vizitojë Sarajevën, Tiranën, Shkupin, Prishtinën, Beogradin dhe Podgoricën, duke përmbyllur turneun e tij rajonal.
Më 5 qershor, presidenti i Këshillit Evropian, Kosta, do të bashkëkryesojë samitin BE–Ballkani Perëndimor. Tema kryesore e samitit është: “Prosperiteti dhe stabiliteti i përbashkët i BE-së dhe Ballkanit Perëndimor”. (PressOnline.al)
