Nga Ana Çupeska
Meqenëse Marrëveshja Kornizë e Ohrit (MKO) është substanca konstitutive e shtetit, nevojitet një qasje e saktë dhe precize ndaj riaktualizimit të guximshëm të çështjeve të mbyllura!
Me fjalë të tjera, për gjuhët dhe kontekstin e keqpërdorimit të tyre të dukshëm duhet të flitet me precizion politologjik dhe pa eufemizma destruktivë.
Së pari,
Marrëveshja Kornizë e Ohrit (MKO) nuk është vetëm një kompromis historik; ajo është kushtetuta jonë reale dhe një kusht imanent për mbijetesën politike të shtetit.
Prandaj, çdo përpjekje për relativizimin e saj përbën një sulm të drejtpërdrejtë ndaj kohezionit shtetëror!
Në këtë kuptim, dua të theksoj se, si demokrate, qëndroj fuqishëm në pozicionin e justifikimit dhe domosdoshmërisë së kultivimit të multikulturalizmit autentik si model shoqëror, dhe veçanërisht të multikulturalizmit normativ, të garantuar edhe me Kushtetutë.
Pikërisht për këtë arsye, ndjej detyrim të alarmoj se jam seriozisht e shqetësuar nga përpjekjet këmbëngulëse të disa subjekteve regresive për të destrukturuar në mënyrë tendencioze MKO-në.
Dhe kjo nuk është thjesht një debat politik, por një instrumentalizim i rrezikshëm i Kushtetutës!
I pamëshirshëm dhe subversiv.
Është e qartë se ekziston një tendencë për erozion institucional përmes anashkalimit të Amendamentit 5. Në këtë drejtim, është e papranueshme që Gjykata Kushtetuese, në vend që të jetë filtri suprem i ligjshmërisë, ta margjinalizojë qëllimisht Amendamentin 5 – shtyllën themelore të barazisë gjuhësore.
Kjo degradim i së drejtës zhvillohet përmes dy strategjive perfide:
Taktizim politik dhe “limbo procedurale”: përmes zvarritjes së vetëdijshme të vendimeve, krijohet një vakum juridik që shërben si terren për manipulime politike me çështjet më të ndjeshme identitare (20%-shi).
Formalizëm teknokratik përkundër thelbit kushtetues: në vend që Gjykata të mbrojë frymën e Kushtetutës, ajo strehohet pas çështjeve teknike banale, duke injoruar me vetëdije Amendamentin 5 si pjesë të pandashme të rendit tonë vleror (safe city).
Megjithatë, kjo nuk mund të shihet në mënyrë të izoluar dhe jashtë kontekstit, pasi është e dukshme se ekziston një destruksion i koordinuar i rendit përmes disa pikave të pushtetit formal.
Këto fenomene nuk janë incidente të izoluara, por simptoma të një koordinimi më të gjerë dhe të rrezikshëm.
Ky koordinim zbulohet përmes retorikës dhe praktikës naive të ministrit Filkov, të orientuar drejt derogimit të parimit të Badenterit (fillimisht me intervistën në “Fokus”, tani me dhënien e provimeve), në korrelacion me bllokadat administrative të proceseve që burojnë nga MKO.
Kjo është edhe një shfaqje e sinkronizuar “baleti”, që duhej të ishte “Liqeni i Mjelmave”, por në rolin kryesor nuk është Bela, por Mjelma e Zezë.
Shkurt,
Njerëzit që aktualisht drejtojnë institucionet duket se kanë vendosur të “luajnë me zjarrin”.
Pse? Sepse ata po e sfidojnë rendin në pikën e tij më të ndjeshme, duke harruar se pikërisht pozicioni kornizë për bashkëjetesë është garantuesi i stabilitetit të brendshëm!
Ndërkohë që disa aktorë politikë prapa skenës negociojnë dhe lëvizin në kufijtë e lejueshmërisë, duke u marrë vesh me ata që e rrënojnë këtë sistem, e di se këtu ka njerëz që mbeten thelbësisht të përkushtuar në mbrojtjen e shtetësisë dhe integritetit kushtetues.
Nuk jemi pak.
Sepse Amendamenti 5 nuk është objekt pazari, por një arritje civilizuese e demokracisë liberale, dhe çdo përpjekje për ta shfuqizuar është një hap i drejtpërdrejtë drejt destabilizimit politik.
(Autorja është profesoreshë universitare)
