Pa përmirësim të ndjeshëm në parandalim dhe zbulim të hershëm, numri i grave që jetojnë me sëmundje kardiovaskulare pritet të rritet ndjeshëm në dekadat e ardhshme, paralajmëron American Heart Association.
Duke analizuar trendet historike nga dy anketa kombëtare shëndetësore dhe parashikimet demografike të popullsisë, organizata vlerëson se përqindja e grave me të paktën një formë të sëmundjes kardiovaskulare do të rritet nga 10.7% në vitin 2020 në 14.4% deri në vitin 2050, një rritje prej më shumë se një të tretës.
Sëmundjet kardiovaskulare janë tashmë shkaku kryesor i vdekjeve tek gratë në Shtetet e Bashkuara.
Format më të zakonshme:
Forma më e shpeshtë është sëmundja koronare e zemrës, e cila ndodh kur pllakat yndyrore grumbullohen në arteriet e zemrës dhe pengojnë furnizimin me gjak të pasur me oksigjen.
Raporti përfshin gjithashtu:
– Dështimin e zemrës, kur organi nuk pompon gjakun në mënyrë efikase;
– Fibrilacionin atrial, një çrregullim të ritmit të zemrës;
– Goditjen në tru.
Sipas Dr. Stacey Rosen, presidente vullnetare e shoqatës dhe drejtoreshë e Institutit Katz për Shëndetin e Grave në Northwell Health në Nju Jork, gjetjet përbëjnë “një thirrje për veprim”.
Ajo theksoi se, megjithëse trajtimet që shpëtojnë jetë janë përmirësuar, tani është momenti për të forcuar parandalimin dhe diagnostikimin e hershëm.
Parashikimet deri në vitin 2050…
Tek gratë e rritura, rritja pritet të jetë si më poshtë:
– Sëmundja koronare e zemrës: nga 6.9% në 8.2%;
– Dështimi i zemrës: nga 2.5% në 3.6%;
– Goditja në tru: nga 4.1% në 6.7%;
– Fibrilacioni atrial: nga 1.6% në 2.3%.
Plakja e popullsisë është një nga faktorët kryesorë që nxit këtë trend, sipas kardiologes Dr. Karen Joynt Maddox, e cila drejtoi hartimin e raportit.
Faktorët e rrezikut po shtohen, sidomos tek të rejat
Rritja e diabetit, obezitetit dhe presionit të lartë të gjakut po ndikon ndjeshëm në këto parashikime. Nëse tendencat aktuale vazhdojnë:
– Presioni i lartë i gjakut tek gratë do të rritet nga 48.6% në 59.1%;
– Diabeti nga 14.9% në 25.3%;
– Obeziteti nga 43.9% në 61.2%.
Edhe tek vajzat, obeziteti parashikohet të rritet nga 19.6% në 32%, duke rrezikuar që sëmundjet e zemrës të shfaqen në moshë gjithnjë e më të hershme.
Ndërkohë, edhe pse pritet një rënie e lehtë e duhanpirjes dhe përmirësim modest në aktivitetin fizik, problemet me gjumin parashikohet të shtohen.
Tendencat negative pritet të jenë më të theksuara tek gratë dhe vajzat zezake, hispanike, indigjene ose multiraciale, duke thelluar pabarazitë shëndetësore.
Ilaçet për humbje peshe: ndikimi mbetet i paqartë
Raporti nuk përfshin përdorimin në rritje të barnave GLP-1, të cilat përdoren për trajtimin e diabetit të tipit 2 dhe humbjen në peshë. Studime të fundit sugjerojnë se këto barna mund të ulin rrezikun e infarkteve dhe episodeve të dështimit të zemrës, por ndikimi i tyre afatgjatë mbetet ende në studim.
Për më tepër, shumë pacientë e ndërpresin trajtimin për shkak të efekteve anësore ose kostos së lartë, çka mund të kufizojë përfitimet në nivel popullate.
Çfarë mund të bëjnë gratë tani?
Ekspertët theksojnë se deri në 80% e rrezikut për sëmundje të zemrës është i parandalueshëm. Gratë mund të mbrojnë shëndetin e tyre duke:
– Kryer kontrolle të rregullta mjekësore;
– Marrë medikamentet sipas përshkrimit;
– Ndjekur një stil jetese të shëndetshëm;
– Monitoruar me kujdes shëndetin gjatë shtatzënisë dhe menopauzës.
Ndërgjegjësimi dhe veprimi i hershëm, theksojnë ekspertët, janë çelësi për të ndryshuar këtë trajektore alarmante.
