Të biesh në shtrat i lodhur, por të mos arrish të flesh, të zgjohesh disa herë gjatë natës ose të çohesh në mëngjes pa ndier se ke pushuar mjaftueshëm. Për shumë njerëz, këto janë bërë përvoja të zakonshme.
Gjumi cilësor është thelbësor për shëndetin fizik dhe mendor, por stresi, zakonet e përditshme, përdorimi i pajisjeve elektronike dhe disa probleme shëndetësore mund ta bëjnë më të vështirë arritjen e pushimit të nevojshëm.
1. Stresi nuk e lë trurin të qetësohet
Një nga arsyet më të zakonshme të vështirësive me gjumin është stresi. Shqetësimet për punën, financat, marrëdhëniet ose përgjegjësitë e ditës mund të vazhdojnë edhe pasi trupi shtrihet në shtrat.
Kur mendja mbetet e përqendruar te problemet, organizmi mund të qëndrojë në gjendje gatishmërie, duke e bërë më të vështirë relaksimin dhe rënien në gjumë.
Për më tepër, frika se nuk do të flesh mjaftueshëm mund të krijojë një cikël të përsëritur: sa më shumë përpiqesh të flesh, aq më shumë shqetësohesh dhe aq më e vështirë bëhet të qetësohesh.
2. Telefoni dhe ekranet para gjumit
Përdorimi i telefonit deri në momentin kur mbyllim sytë mund të ndikojë në cilësinë e gjumit. Përmbajtja që shohim, njoftimet dhe ndërveprimi i vazhdueshëm mund ta mbajnë trurin aktiv, ndërsa drita e ekraneve mund të ndikojë në ritmin biologjik të trupit.
Nëse dëshironi të flini më mirë, provoni të krijoni një periudhë qetësie para gjumit, duke e lënë telefonin mënjanë dhe duke shmangur aktivitetet që ju mbajnë mendërisht të angazhuar.
3. Kafeina dhe alkooli mund të prishin pushimin
Kafeja, pijet energjike dhe disa çajra përmbajnë kafeinë, e cila mund të ndikojë në gjumë edhe disa orë pas konsumimit. Ndjeshmëria ndryshon nga personi në person, ndaj disa njerëz mund të kenë vështirësi të flenë edhe kur e konsumojnë kafenë pasdite.
Alkooli mund t’ju bëjë të ndiheni të përgjumur fillimisht, por mund ta fragmentojë gjumin dhe të shtojë zgjimet gjatë natës.
Për këtë arsye, kufizimi i kafeinës në orët e vona dhe shmangia e alkoolit si mënyrë për të fjetur mund të ndihmojnë në përmirësimin e pushimit.
4. Orari i çrregullt ndikon në orën biologjike
Të shkosh në shtrat në orare të ndryshme çdo natë, të zgjohesh shumë vonë gjatë fundjavës ose të bësh dremitje të gjata gjatë ditës mund ta vështirësojë ruajtjen e një ritmi të qëndrueshëm gjumë-zgjim.
Trupi funksionon sipas një ore biologjike që ndikohet nga drita, aktiviteti fizik dhe rutina e përditshme. Kur këta faktorë ndryshojnë vazhdimisht, mund të bëhet më e vështirë të flesh në orarin e dëshiruar.
Mbajtja e një orari të qëndrueshëm, ekspozimi ndaj dritës natyrale gjatë ditës dhe aktiviteti fizik i rregullt mund të ndihmojnë në rregullimin e këtij ritmi.
5. Problemet shëndetësore mund të ndërpresin gjumin
Jo çdo problem me gjumin shkaktohet nga stresi apo zakonet e përditshme. Dhimbjet kronike, ndryshimet hormonale, simptomat e menopauzës, nevoja e shpeshtë për të urinuar dhe apnea obstruktive e gjumit mund të shkaktojnë zgjime të përsëritura.
Apnea e gjumit, për shembull, mund të shoqërohet me gërhitje të fortë, ndërprerje të frymëmarrjes gjatë natës dhe përgjumje gjatë ditës. Personat që kanë simptoma të tilla duhet të kërkojnë vlerësim mjekësor.
Si ta përmirësoni cilësinë e gjumit?
Disa ndryshime të thjeshta në rutinën e përditshme mund të bëjnë diferencë:
-Synoni të flini rreth shtatë deri në nëntë orë në natë, nëse jeni të rritur.
-Shkoni në shtrat dhe zgjohuni afërsisht në të njëjtën orë çdo ditë.
-Mbajeni dhomën të errët, të qetë dhe me temperaturë të rehatshme.
-Kufizoni kafeinën në orët e vona dhe shmangni alkoolin si ndihmë për gjumin.
-Lini kohë për relaksim para se të shtriheni, për shembull me lexim ose frymëmarrje të ngadaltë.
-Nëse nuk ju zë gjumi dhe filloni të shqetësoheni, ngrihuni për pak kohë dhe bëni diçka të qetë, pastaj kthehuni në shtrat kur të ndiheni të përgjumur.
Kur duhet të kërkoni ndihmë?
Nëse vështirësitë me gjumin përsëriten, ndikojnë në përqendrimin ose energjinë gjatë ditës, apo vazhdojnë pavarësisht ndryshimeve në rutinë, këshillohet të konsultoheni me mjekun. Pagjumësia e vazhdueshme mund të trajtohet dhe nuk duhet konsideruar thjesht një pjesë e pashmangshme e jetës.
Gjumi i mirë nuk është luks, por një nevojë biologjike. Të kuptuarit e faktorëve që e pengojnë dhe krijimi i zakoneve të qëndrueshme mund të jenë hapat e parë drejt netëve më të qeta dhe ditëve me më shumë energji.
