Çamçakëzi ksantan është një aditiv ushqimor i përdorur gjerësisht për të trashur dhe stabilizuar produkte si akulloret, salcat e sallatave, salcat e ndryshme dhe produktet e pjekura pa gluten. Një studim i ri te kafshët sugjeron se konsumimi i tij mund të lidhet me ndryshime të lehta inflamatore në zorrë dhe me ndryshime në bakteret e mikrobiomës së zorrëve.
Çfarë është çamçakëzi ksantan?
Çamçakëzi ksantan prodhohet nga një bakter i quajtur Xanthomonas campestris, i cili fermenton sheqernat për të prodhuar një substancë të trashë dhe ngjitëse. Më pas ajo pastrohet, thahet dhe bluhet në formë pluhuri. Në ushqimet e paketuara, përdoret për të përmirësuar strukturën dhe qëndrueshmërinë. Për shembull, ndihmon në trashjen e salcave, parandalon ndarjen e salcave të sallatave, i jep strukturë produkteve pa gluten dhe e bën akulloren jo-bulmetore më të butë dhe kremoze.
Çfarë zbuloi studimi?
Studiuesit vëzhguan se çfarë ndodhte te minjtë që konsumonin sasi të ndryshme të çamçakëzit ksantan çdo ditë për 10 javë. Minjtë që morën këtë aditiv, veçanërisht në doza të larta, shfaqën ndryshime të lehta inflamatore në zorrën e trashë dhe ndryshime në disa prej baktereve të zorrëve. U vunë re gjithashtu ndryshime në barrierën intestinale, shtresën që mbron organizmin nga substancat e pranishme në zorrë. Megjithatë, diversiteti i përgjithshëm i baktereve të zorrëve mbeti relativisht i ngjashëm. Ekspertët theksojnë se bëhet fjalë për një studim të vogël me vetëm 32 minj dhe rezultatet nuk mund të përkthehen drejtpërdrejt te njerëzit. Dozat e përdorura dhe konsumimi i përditshëm për 10 javë mund të mos pasqyrojnë mënyrën se si shumica e njerëzve konsumojnë çamçakëz ksantan.
Çfarë tregojnë studimet te njerëzit?
Të dhënat te njerëzit janë ende të kufizuara. Një studim i vjetër te të rritur të shëndetshëm zbuloi se konsumimi i 15 gramëve çamçakëz ksantan në ditë për 10 ditë rriti sasinë e jashtëqitjes, shpeshtësinë e lëvizjeve të zorrëve dhe gazrat. Studime të tjera kanë treguar se bakteret e mikrobiomës së zorrëve mund ta shpërbëjnë dhe ta përdorin çamçakëzin ksantan. Kjo sugjeron se aditivi nuk kalon thjesht nëpër sistemin tretës pa ndërvepruar me të. Për shumicën e njerëzve, nuk ka prova të mjaftueshme për të rekomanduar shmangien e çamçakëzit ksantan. Në sasi të mëdha, ai mund të shkaktojë te disa persona gazra, fryrje ose ndryshime në jashtëqitje, por ende nuk dihet nëse këto ndryshime kanë pasoja të rëndësishme për shëndetin.
A duhet ta shmangni?
Për shumicën e njerëzve, nuk ka prova të mjaftueshme për të rekomanduar shmangien e çamçakëzit ksantan. Në sasi të mëdha, ai mund të shkaktojë te disa persona gazra, fryrje ose ndryshime në jashtëqitje. Nëse vëreni vazhdimisht shqetësime të tilla pasi konsumoni produkte që përmbajnë çamçakëz ksantan, mund të provoni ta reduktoni konsumimin dhe të shihni nëse simptomat përmirësohen. Në përgjithësi, ekspertët rekomandojnë të mos përqendrohemi vetëm te eliminimi i një aditivi të caktuar, por të ulim konsumin e ushqimeve shumë të përpunuara dhe të zgjedhim më shpesh ushqime të plota dhe minimalisht të përpunuara.
