Vitamina D merret nga tre burime: dielli, ushqimi dhe suplementet. Meqenëse vetëm pak ushqime përmbajnë vitaminë D, pjesa më e madhe e saj sigurohet nga ekspozimi në diell. Kur ditët shkurtohen dhe rrezet e diellit pakësohen, niveli i vitaminës D mund të bjerë, duke shkaktuar mungesë te disa njerëz. Për këtë arsye, shumë persona mund të kenë nevojë për suplemente gjatë muajve të ftohtë. Ne folëm me mjekun Sohaib Imtiaz për të kuptuar se kur është momenti më i përshtatshëm për të filluar marrjen e vitaminës D.
Kur fillon të bjerë niveli i vitaminës D?
Sipas doktor Imtiaz, niveli i vitaminës D arrin kulmin në fund të verës dhe pikën më të ulët në fund të dimrit dhe në fillim të pranverës. Vitamina D ka një gjysmëjetë prej rreth dy muajsh, që do të thotë se niveli i saj në organizëm ulet gradualisht dhe jo menjëherë sapo ditët bëhen më të shkurtra. Prandaj, për shumicën e njerëzve, një moment i përshtatshëm për të filluar suplementet është fillimi ose mesi i vjeshtës, rreth muajit tetor. Rekomandohet që marrja e tyre të vazhdojë gjatë dimrit dhe në fillim të pranverës.
Cilët faktorë ndikojnë në nevojën për vitaminë D?
Ngjyra e lëkurës: Personat me lëkurë më të errët mund të kenë nevojë për 5–10 herë më shumë ekspozim në diell për të prodhuar të njëjtën sasi vitamine D si personat me lëkurë më të çelët. Për këtë arsye, mund të kenë rrezik më të lartë për mungesë.
Mosha: Një person 70-vjeçar prodhon afërsisht 50% të sasisë së vitaminës D që prodhon një person 20-vjeçar.
Pesha trupore: Mbipesha dhe obeziteti lidhen me nivele më të ulëta të vitaminës D. Disa persona mund të kenë nevojë për doza më të larta, por kjo duhet vlerësuar nga mjeku.
Mënyra e jetesës: Përdorimi i kremit kundër diellit me SPF 30, qëndrimi i gjatë në ambiente të mbyllura, veshjet që mbulojnë pjesën më të madhe të trupit dhe marrja e pakët e vitaminës D nga ushqimi mund të ndikojnë në nivelin e saj. Gjendje të caktuara shëndetësore dhe medikamente: Problemet që pengojnë përthithjen e lëndëve ushqyese mund të ndikojnë gjithashtu në nivelin e vitaminës D.
A ka rëndësi ora kur e merrni vitaminën D?
Sipas mjekut, më e rëndësishme se ora është ta merrni vitaminën D në mënyrë të rregullt. Vitamina D është vitaminë e tretshme në yndyrë. Marrja e saj bashkë me një vakt, mundësisht një vakt që përmban pak yndyrë, mund të ndihmojë përthithjen e saj. Disa studime kanë treguar përmirësim të ndjeshëm të nivelit të vitaminës D në gjak kur ajo merret me vaktin kryesor, megjithëse provat shkencore nuk janë plotësisht të njëzëshme. Nuk ka ndonjë pije të veçantë që është treguar se përmirëson përthithjen e vitaminës D, dhe as ndonjë pije që dihet se e pengon atë.
A duhet të bëni analizat para se të filloni suplementet?
Idealisht, po. Një analizë gjaku mund të ndihmojë për të përcaktuar nëse keni mungesë të vitaminës D dhe nëse keni nevojë për suplement. Megjithatë, gjatë dimrit, veçanërisht në zonat me pak rrezatim ultraviolet dhe me mot të vranët, mjeku mund t’ju rekomandojë marrjen e vitaminës D edhe pa bërë fillimisht analizën.
Sipas artikullit, rekomandimet e përgjithshme ditore për të rriturit janë:
- 600 IU në ditë për shumicën e të rriturve.
- 800 IU në ditë për personat mbi 70 vjeç.
- Suplementet pa recetë me 600–1.000 IU në ditë përmenden si doza të zakonshme për shumë të rritur.
- Personat me rrezik më të lartë për mungesë mund të kenë nevojë për doza të tjera, në varësi të gjendjes së tyre shëndetësore dhe rezultateve të analizave.
Kufiri maksimal i tolerueshëm për shumicën e të rriturve është 4.000 IU në ditë. Nuk rekomandohet tejkalimi i kësaj sasie pa mbikëqyrjen e mjekut.
