Mënyra se si rriten fëmijët mund të ndikojë në mënyrën se si ata përballen me përgjegjësitë, marrëdhëniet dhe sfidat edhe shumë vite më vonë. Prindërimi tepër i rreptë mund të ketë pasoja negative, por edhe mungesa e rregullave dhe kufijve të qartë mund ta vështirësojë zhvillimin e vetëkontrollit dhe përgjegjësisë. Një strukturë e qëndrueshme u mëson fëmijëve të kuptojnë kufijtë, të pranojnë pasojat e veprimeve dhe të zhvillojnë aftësinë për të menaxhuar emocionet dhe sjelljen. Kur këto mësime mungojnë, disa modele sjelljeje mund të shfaqen edhe në moshë madhore.
1. Presin që gjërat t’u jepen
Një person që është rritur pa kufij të qartë mund ta ketë më të vështirë të përballet me refuzimin ose me situatat kur nuk merr atë që dëshiron. Në disa raste, kjo mund të shfaqet si pritshmëri që të tjerët t’i plotësojnë dëshirat ose t’ia zgjidhin problemet.
2. E kanë të vështirë të respektojnë kufijtë e të tjerëve
Kufijtë personalë janë pjesë e rëndësishme e marrëdhënieve të shëndetshme. Nëse një fëmijë nuk mëson gjatë rritjes se duhet të respektojë kufijtë e të tjerëve, si i rritur mund ta ketë më të vështirë të pranojë një “jo” ose një kërkesë për hapësirë.
3. Kanë vështirësi me motivimin
Struktura dhe përgjegjësia i ndihmojnë fëmijët të kuptojnë se qëllimet kërkojnë përpjekje dhe vazhdimësi. Në mungesë të kësaj strukture, disa të rritur mund ta kenë të vështirë të marrin iniciativën, të organizojnë punët ose të përfundojnë detyrat pa pasur dikë që t’i mbikëqyrë.
4. I shtyjnë vazhdimisht detyrat
Vetëdisiplina lidhet ngushtë me aftësinë për të përfunduar detyrat edhe kur ato nuk janë të këndshme. Një person që nuk ka pasur shumë përgjegjësi gjatë fëmijërisë mund të zhvillojë prirjen për të shtyrë punët, veçanërisht ato që kërkojnë kohë, përpjekje ose durim.
5. I lënë pas dore nevojat dhe qëllimet e tyre
Pa një rutinë dhe strukturë të qëndrueshme, disa njerëz mund ta kenë të vështirë të organizojnë prioritetet e tyre. Kjo mund të çojë në shtyrjen e detyrave të rëndësishme, neglizhimin e nevojave personale ose heqjen dorë nga qëllimet që kërkojnë përkushtim afatgjatë.
6. E kanë të vështirë të pranojnë kritikat
Fëmijët kanë nevojë të mësojnë se reagimet dhe korrigjimet nuk janë domosdoshmërisht sulme personale. Nëse nuk janë mësuar të përballen me korrigjime gjatë rritjes, disa të rritur mund ta interpretojnë kritikën konstruktive si refuzim ose sulm, në vend që ta shohin si mundësi për të përmirësuar sjelljen.
7. Presin që dikush tjetër t’i udhëzojë
Kur prindërit i zgjidhin vazhdimisht problemet e fëmijëve, ata mund të kenë më pak mundësi të zhvillojnë pavarësinë dhe besimin në aftësitë e tyre. Në moshë madhore, kjo mund të shfaqet si nevojë për udhëzime të vazhdueshme, kujtesa për përgjegjësitë ose ndihmë edhe për vendime që mund t’i marrin vetë.
8. Shmangin emocionet e vështira
Kufijtë dhe struktura mund t’i ndihmojnë fëmijët të mësojnë të kontrollojnë impulset dhe të përballen me emocionet e pakëndshme. Kur këto aftësi nuk zhvillohen siç duhet, disa njerëz mund të kenë tendencë t’i shtypin ose t’i shmangin emocionet e vështira. Në raste të tjera, ato mund të shfaqen përmes reagimeve impulsive ose shpërthimeve emocionale. Megjithatë, këto sjellje nuk janë pasoja të pashmangshme të një fëmijërie pa rregulla. Njerëzit ndryshojnë dhe zhvillojnë aftësitë e tyre gjatë gjithë jetës. Përvojat e mëvonshme, marrëdhëniet, vetëdija dhe puna me veten mund të ndikojnë ndjeshëm në mënyrën se si një person përballet me këto modele.
