Pse ka rëndësi: Vonesa e menopauzës po tërheq gjithnjë e më shumë vëmendje për shkak të lidhjes së mundshme me shëndetin dhe jetëgjatësinë.
Çfarë mund të bëni: Aktiviteti i rregullt fizik dhe një dietë e ekuilibruar mund të ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit të vezoreve dhe mund të lidhen me një rrezik më të ulët për menopauzë të hershme.
Përfitimi: Këto zakone mund të ndihmojnë në mbrojtjen e shëndetit të kockave dhe zemrës gjatë viteve të mëvonshme.
Gratë që e përjetojnë menopauzën në një moshë më të madhe kanë tendencë të kenë rrezik më të ulët për disa probleme shëndetësore, përfshirë sëmundjet e zemrës dhe osteoporozën. Disa studime kanë gjetur gjithashtu një lidhje mes menopauzës së mëvonshme dhe jetëgjatësisë më të madhe. Kjo ka sjellë një pyetje gjithnjë e më të diskutuar: A është e mundur të vonohet menopauza?
Pse po flitet kaq shumë për vonimin e menopauzës?
Vonesa e menopauzës mund të zgjasë periudhën gjatë së cilës një grua mund të mbetet shtatzënë, por interesi i studiuesve nuk lidhet vetëm me fertilitetin. Ekspertët theksojnë se koha kur ndodh menopauza është e lidhur edhe me shëndetin e përgjithshëm. Gjatë periudhës së perimenopauzës dhe menopauzës, vezoret fillojnë të prodhojnë më pak hormone, veçanërisht estrogjen dhe progesteron. Këto hormone kanë funksione mbrojtëse në pjesë të ndryshme të organizmit. Rënia e tyre mendohet se kontribuon në rritjen e rrezikut për disa probleme shëndetësore, përfshirë sëmundjet e zemrës, goditjen në tru dhe osteoporozën. Kjo mund të shpjegojë pjesërisht pse menopauza në moshë më të madhe është lidhur në disa studime me rrezik më të ulët për këto sëmundje.
A mund të vonohet menopauza?
Aktualisht nuk ekziston asnjë metodë e provuar që mund ta vonojë menopauzën në mënyrë të sigurt. Megjithatë, studiuesit kanë identifikuar disa faktorë që ndikojnë në moshën kur fillon menopauza. Një nga faktorët më të rëndësishëm është gjenetika. Mosha në të cilën nëna ka përjetuar menopauzën lidhet ngushtë me moshën kur mund ta përjetojë vajza e saj. Edhe faktorët mjedisorë mund të ndikojnë. Për shembull, trajtimet me kimioterapi dhe disa përvoja të vështira gjatë fëmijërisë janë lidhur me plakjen më të shpejtë të vezoreve dhe menopauzën më të hershme.
Po mënyra e jetesës?
Disa faktorë që lidhen me kohën e menopauzës mund të kontrollohen. Një dietë e shëndetshme, përfshirë modelin ushqimor mesdhetar, dhe aktiviteti i rregullt fizik mund të ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit metabolik. Megjithatë, nuk është provuar se këto zakone e shtyjnë drejtpërdrejt menopauzën. Ato mund të lidhen me një rrezik më të ulët për menopauzë të hershme, kryesisht përmes ndikimit pozitiv në shëndetin metabolik. Ekspertët theksojnë gjithashtu rëndësinë e shmangies së duhanit. Pirja e duhanit lidhet me plakjen e vezoreve dhe mund të rrisë rrezikun për menopauzë më të hershme.
Çfarë ndodh me trajtimet eksperimentale?
Disa trajtime të reja janë promovuar në internet si mënyra për të vonuar menopauzën, por provat shkencore për to janë ende të kufizuara. Një nga opsionet që po studiohet është rapamicina, një ilaç që frenon një rrugë biologjike të njohur si mTOR. Në studimet me minj, rapamicina ka treguar potencial për të mbrojtur vezoret nga plakja. Studiuesit po shqyrtojnë nëse mund të ketë një efekt të ngjashëm te njerëzit, por kërkimet janë ende në fazat e hershme. Për këtë arsye, nuk konsiderohet aktualisht një trajtim i vendosur për vonimin e menopauzës. Disa persona po provojnë gjithashtu terapi me dritë të kuqe ose terapi me oksigjen hiperbarik, por ekspertët theksojnë se nuk ka prova të forta se këto metoda mund të ndryshojnë kohën e menopauzës. Për më tepër, këto trajtime mund të kenë edhe rreziqe shëndetësore dhe nuk janë të përshtatshme për çdo person.
Në vend që të vononi menopauzën, kujdesuni për shëndetin
Ekspertët sugjerojnë që fokusi të jetë më shumë te mënyrat për të përballuar ndryshimet që sjell menopauza sesa te përpjekja për ta shtyrë atë.
Ndër rekomandimet përfshihen:
- një dietë e ekuilibruar dhe kufizimi i ushqimeve shumë të përpunuara;
- kufizimi ose shmangia e alkoolit;
- aktiviteti i rregullt fizik;
- menaxhimi i stresit;
- gjumi i mjaftueshëm;
- kujdesi për shëndetin e zemrës dhe kockave.
Disa gra mund të përfitojnë gjithashtu nga terapia hormonale zëvendësuese (HRT), e cila përdor estrogjen dhe/ose progesteron për të lehtësuar simptomat dhe ndryshimet që shoqërojnë menopauzën. Vendimi për përdorimin e saj duhet të merret në konsultim me mjekun, duke marrë parasysh historinë dhe rreziqet individuale.
Menopauza është një proces natyral
Ekspertët theksojnë se menopauza është një proces natyral i plakjes. Edhe nëse në të ardhmen shkencëtarët zbulojnë mënyra për ta vonuar disi, menopauza do të ndodhë në një moment. Për këtë arsye, në vend që të kërkohet një mënyrë për ta shmangur atë, rëndësi të veçantë ka përgatitja për këtë fazë dhe ruajtja e shëndetit të zemrës, kockave, muskujve dhe metabolizmit.
