Vizita e presidentit të Këshillit Evropian, António Kosta, ishte në aspekt strategjik shumë e rëndësishme për vendin tonë, pikërisht sepse më në fund i shpërndau iluzionet nëse ekziston ndonjë rrugë e fshehtë alternative për fillimin e negociatave me Bashkimin Evropian, pa pasur nevojë të zbatohen ndryshimet kushtetuese dhe pa u përfshirë bullgarët në Preambulën e Kushtetutës.
Kështu e komentoi analisti politik Petar Arsovski, në një deklaratë për “Sloboden Peçat”, mesazhin e dërguar nga konferenca e përbashkët për shtyp që Costa dhe kryeministri Hristijan Mickoski mbajtën në Shkup, përcjell PressOnline.al.
Në këtë konferencë u dërgua një sinjal i qartë se Brukseli nuk po mendon për një kornizë të re negociuese, për ndonjë mekanizëm shtesë politik apo për një rrugë alternative ndaj asaj që u dakordua në vitin 2022.
Mesazhi kryesor u përmblodh në një fjali:
Ajo që është dakorduar, duhet të zbatohet.
Marrëveshja është marrëveshje
Sipas Arsovskit, mesazhi i presidentit të Këshillit Evropian ishte relativisht i qartë dhe i fortë.
“Kosta na përsëriti se nuk ka rëndësi se në cilën rrugë do të ecë Maqedonia drejt anëtarësimit, por ndryshimet kushtetuese mbeten hapi i parë dhe i domosdoshëm. Nëse në fjalimin e tij do të kishte pasur ndonjë përmendje të garancive apo të zgjidhjeve të tjera kreative, ndoshta mund të shpresonim se kishte pasur bisedime prapa dyerve të mbyllura. Por mesazhi i tij na kthen në rrugën bazë: ndryshimet kushtetuese duhet të realizohen si çmim politik dhe vetëm më pas mund të diskutohet për mekanizma të tjerë” – shpjegon Arsovski.
Edhe vetë Kosta theksoi se Maqedonia tashmë ka një kornizë të miratuar negociuese dhe se hapi i radhës mbetet miratimi i ndryshimeve kushtetuese të dakorduara.
Sipas tij, ky është kushti për hapjen formale të negociatave të anëtarësimit me Bashkimin Evropian.
“Nuk kërkohet asgjë më shumë sesa ajo që është dakorduar tashmë, por vetëm përmbushja e obligimeve të marra përsipër. Siç kam thënë edhe një vit më parë: ajo që është dakorduar, është dakorduar. Dhe duhet të zbatohet ajo që është dakorduar, asgjë më shumë dhe asgjë më pak” – deklaroi Kosta.
Me këtë, Këshilli Evropian praktikisht konfirmoi vijën e deritanishme të Brukselit: ndryshimet kushtetuese, përfshirë futjen e bullgarëve në Kushtetutë, mbeten një hap i domosdoshëm politik dhe institucional për të vazhduar vendi drejt fazës së ardhshme të integrimeve evropiane.
Pa garanci nga Brukseli
Vizita e Kostës erdhi në një periudhë kur Qeveria maqedonase insiston se procesi nuk mund të vazhdojë vetëm me detyrime të njëanshme nga Shkupi.
Kryeministri Mickoski ka deklaruar në disa raste se ndryshimet kushtetuese nuk mund të ndodhin pa garanci se pas tyre nuk do të pasojnë kushte të reja dypalëshe.
Megjithatë, përgjigjja e Kostës nuk la hapësirë për një paketë të re garancish. Ai refuzoi të flasë për mekanizma të rinj dhe mbeti në qëndrimin se marrëveshja e vitit 2022 është baza politike mbi të cilën duhet të ecë procesi.
“Ajo që është dakorduar në vitin 2022 duhet të zbatohet. Asgjë më shumë. Ky është një proces normal zgjerimi. Është një proces i bazuar në merita dhe të njëjtën gjë po e bëjnë edhe vendet e tjera kandidate” – tha Kosta.
Me këtë, Brukseli mbajti të pandryshuar pozicionin e tij se nuk do të hapet debat i ri për kornizën negociuese. Për Bashkimin Evropian, çështja tashmë ka një rrugë të përcaktuar qartë: së pari ndryshimet kushtetuese, pastaj hapja formale e negociatave të anëtarësimit.
Qeveria nuk lëshon pe
Nga ana tjetër, Mickoski mbeti në qëndrimin se Maqedonia nuk mund të hyjë sërish në proces të ndryshimeve kushtetuese pa një mesazh të qartë se rruga evropiane nuk do të bllokohet përsëri me kërkesa të reja.
Ai theksoi se vendi tashmë ka bërë shumë në emër të integrimeve evropiane dhe se nuk mund që çdo fazë e re të lidhet me lëshime të reja politike.
Sipas qëndrimit të Qeverisë, problemi nuk është nëse Maqedonia dëshiron të negociojë me Bashkimin Evropian, por çfarë garancie do të ketë që procesi më në fund do të ecë sipas kritereve evropiane dhe jo atyre dypalëshe.
Mickoski deklaroi se nuk do të ketë hapje të Kushtetutës derisa të shihet një hap konkret nga pala bullgare.
Ai përsëriti se Shkupi dëshiron dialog, por ky dialog duhet të jetë thelbësor dhe të sjellë parashikueshmëri.
“Nëse rruga është njëkahëshe, nuk mund të ketë besim. Për të ndërtuar besim, duhet të shohim edhe hapa konkretë nga pala tjetër. Qëndrimi ynë është i qartë: na tregoni një ditë më parë ku duhet të vijmë dhe me kë duhet të bisedojmë, dhe ne do të jemi aty. Problemi është se nuk e dimë me kë të bisedojmë. Nga njëra anë, Sofja zyrtare thotë se kjo është çështje mes Maqedonisë dhe Bashkimit Evropian, prandaj shkojmë në Bruksel. Nga ana tjetër, pastaj shtrohet pyetja pse po bisedojmë pa Bullgarinë. Kur themi të bisedojmë drejtpërdrejt me Sofjen, përsëri dëgjojmë të njëjtën përgjigje. Ne jemi njerëz seriozë dhe duam të bisedojmë. Na duhet vetëm një sinjal i qartë. Nuk hyjmë në një aventurë pa një fund të sigurt” – theksoi Mickoski.
Një mantrë e konsumuar
Anëtari i Lidhja Socialdemokrate e Maqedonisë (SDSM) dhe sekretari ndërkombëtar i partisë, Andrej Zhernovski, vlerëson se mesazhi i Costës ishte shumë i thjeshtë: ajo që është dakorduar duhet të përmbushet.
“Jo sepse dikush në Bruksel dëshiron ta poshtërojë Maqedoninë. Jo sepse dikush dëshiron të na marrë identitetin, siç pretendon në mënyrë manipuluese Mickoski. Por sepse kështu funksionon çdo shtet serioz dhe çdo bashkësi serioze ndërkombëtare: marrëveshjet respektohen, obligimet përmbushen dhe reformat zbatohen. Pikërisht këtu përplaset realiteti me propagandën toksike të qeverisë së Hristijan Mickoskit. Prej dy vitesh dëgjojmë të njëjtën mantrë të konsumuar se problemi nuk qenka te reformat, nuk qenka te qeveria dhe nuk qenka te ngecja e rrugës evropiane, por vetëm te të tjerët – te Brukseli, te Bashkimi Evropian, te SDSM-ja, te të gjithë, përveç atyre që sot e drejtojnë shtetin. Por faktet flasin ndryshe. Edhe vetë Costa, krahas mbështetjes për perspektivën evropiane të Maqedonisë, përsëriti nevojën për përmbushjen e obligimeve të dakorduara, vazhdimin e reformave dhe miratimin e ndryshimeve kushtetuese si hapin e radhës drejt hapjes së negociatave”, shkroi Zhernovski në Facebook.
LDP kërkon miratimin e shpejtë të ndryshimeve kushtetuese
Vizita e presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, është një tjetër konfirmim se Bashkimi Evropian e sheh Maqedoninë si pjesë të familjes evropiane, por edhe një kujtesë se përparimi varet nga përmbushja e obligimeve që shteti i ka marrë tashmë, reagoi Partia Liberal Demokratike (LDP) përmes një komunikate.
“Propozimi për ndryshime kushtetuese me efekt të shtyrë nuk nënkupton heqje dorë nga interesat shtetërore, por paraqet një model që siguron vazhdimin e integrimeve evropiane dhe siguri shtesë për qytetarët. Në dokumentet evropiane të kornizës negociuese nuk ekziston obligimi që ndryshimet kushtetuese të hyjnë menjëherë në fuqi, gjë që lë hapësirë për një zgjidhje të arsyeshme dhe shtetformuese, rreth së cilës mund të ndërtohet një konsensus më i gjerë kombëtar”, thuhet në reagimin e LDP-së.
VLEN: Maqedonia është lart në agjendën evropiane
VLEN përshëndeti vizitën e presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, duke e vlerësuar si një konfirmim të rëndësishëm të perspektivës evropiane të Maqedonisë.
“Integrimi në Bashkimin Evropian është përcaktimi ynë strategjik dhe aspirata e shumë gjeneratave. Vizita e presidentit Costa përfaqëson një nxitje për të vazhduar me edhe më shumë përkushtim reformat dhe proceset që e afrojnë vendin me familjen evropiane”, thuhet në komunikatën e partisë. (PressOnline.al)
