Gjumi nuk shërben vetëm për të rikuperuar energjitë pas një dite të lodhshme. Sipas studimeve të fundit shkencore, gjatë orëve të natës truri aktivizon një proces të rëndësishëm pastrimi që mund të luajë rol kyç në mbrojtjen kundër demencës dhe sëmundjeve të tjera neurodegjenerative.
Një analizë e publikuar në revistën shkencore “Science” tregon se gjatë gjumit të thellë aktivizohet sistemi glimfatik, një mekanizëm natyral që largon proteinat dhe mbetjet metabolike të grumbulluara në tru gjatë kohës kur jemi zgjuar.
Ekspertët theksojnë se ky proces është jetik për shëndetin e trurit. Sipas neurologes Maiken Nedergaard, gjithnjë e më shumë prova sugjerojnë se dëmtimi i këtij sistemi mund të lidhet me zhvillimin e sëmundjeve si Alzheimeri dhe forma të tjera të demencës.
Gjatë fazave të thella të gjumit, substancat kimike që kontrollojnë funksionet e trurit fillojnë të punojnë në mënyrë të sinkronizuar, duke krijuar kushtet ideale për largimin e proteinave të dëmshme si beta-amiloidi dhe proteina tau, të cilat konsiderohen tregues kryesorë të Alzheimerit.
Shkencëtarët shpjegojnë se gjatë natës ndodhin edhe mikrozgjime të shkurtra, të cilat ndikojnë në zgjerimin dhe tkurrjen e enëve të vogla të gjakut. Kjo lëvizje ndihmon qarkullimin e lëngut cerebrospinal dhe pastrimin e inE madhee të trurit nga substancat potencialisht të rrezikshme.
Nga ana tjetër, gjumi i pamjaftueshëm ose i ndërprerë mund të pengojë këtë proces natyror. Si rezultat, mbetjet metabolike mund të grumbullohen me kalimin e kohës, duke rritur rrezikun për dëmtime njohëse dhe sëmundje neurodegjenerative.
Një zbulim tjetër interesant i studimit lidhet me ritmin e zemrës gjatë gjumit. Studiuesit kanë vërejtur se ndryshueshmëria më e madhe e rrahjeve të zemrës mund të jetë tregues i një gjumi më cilësor dhe i një funksionimi më efikas të sistemit të pastrimit të trurit.
Për të mbështetur këtë proces natyror, ekspertët rekomandojnë një regjim të rregullt gjumi, aktivitet fizik të përditshëm, menaxhim të stresit dhe shmangien e përdorimit të pajisjeve elektronike para fjetjes.
Sipas tyre, gjumi cilësor nuk është thjesht një zakon i mirë, por një nga mënyrat më të rëndësishme për të mbrojtur trurin dhe për të ruajtur funksionet njohëse në afat të gjatë.
