Do të bëj gjithçka të siguroj që kontestet bilaterale nga e kaluara të mos qëndrojnë vazhdimisht në rrugën drejt qëllimit tonë të përbashkët – afrimit të vendeve nga Ballkani Perëndimor drejt Bashkimit Evropian, deklaroi eurokomisarja për zgjerim, Marta Kos në fjalimin hyrës në forumin “Samiti BE-Ballkani Perëndimor: Qasje e ripërtërirë ndaj rajonit” në organizim të think-tankut të Brukselit “Miqtë e Evropës”.
“Ëndrra ime është që të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor të jenë në Bashkimin Evropian dhe të shohim heqjen e kufijve dhe tensionet dypalëshe, siç ishte rasti në shumë pjesë të kontinentit”, tha Kos, duke shtuar se duke hequr barrierat fizike të ndarjes, shumë tensione historike do të lihen mënjanë.
Sipas saj, BE-ja për herë të parë ka një qasje realiste që mund të sjellë një ose më shumë vende kandidate në vijën e finishit “në vijën e finishit” deri në fund të mandatit të Komisionit aktual Evropian.
“Shpresa, mundësitë dhe vizioni na kanë shtyrë gjatë gjithë këtyre viteve drejt një të ardhmeje paqësore dhe të begatë”, tha Kos.
Sipas saj, sot paqja, liria dhe prosperiteti varen kryesisht nga një Evropë më e fortë dhe më e bashkuar.
Ajo theksoi se gjatë takimeve me liderët e vendeve të Ballkanit Perëndimor dy ditët e kaluara u tha se mund të llogarisin tek ajo si anëtare e ekipeve që do të punojnë për afrimin e tyre në BE.
Kos theksoi se nuk është vetëm çështja se kur do të pranojë BE-ja anëtarë të rinj, por edhe çfarë mund të bëjnë kandidatët për anëtarësim për një Evropë më të fortë dhe më të sigurt, duke theksuar se procesi i zgjerimit do të mbetet i bazuar në merita dhe arritje, para së gjithash në lidhje me sundimi i ligjit.
“Por nëse kandidatët për anëtarësim arrijnë, atëherë dëshiroj që ata të shpërblehen për këtë”, ka shtuar Kos, duke theksuar se Komisioni i ri Evropian është Komisioni i Zgjerimit.
Sipas saj, në Bruksel ka unitet kur bëhet fjalë për ndërtimin e një Evrope më të madhe dhe më të fortë, por është e nevojshme që një unitet dhe pjesëmarrje e tillë të tregohet nga vendet kandidate për anëtarësim, gjë që kërkon bashkëpunim mes pushtetit, opozitës. sektori civil dhe të gjitha segmentet e shoqërisë.
“Do të kërkojë shumë punë teknike që do të duhet ta bëjmë së bashku, por dua t’ju siguroj se zgjerimi nuk është proces teknik, tha Kos, duke shtuar se gjithçka që bëhet në procesin e zgjerimit është në interes të popullit dhe për ribashkimin e Evropës.
Presidenti malazez Jakov Milatoviq, megjithatë, në fjalimin e ujit theksoi se në Bruksel mbizotëron një moment i ri sa i përket zgjerimit dhe është veçanërisht e rëndësishme që ky proces të jetë ndër shtatë prioritetet e Komisionit të ri Evropian.
Sipas tij, janë katër skenarë të mundshëm sa i përket zgjerimit në vitet në vijim. E para do të ishte më e padëshirueshme dhe do të ishte një situatë në të cilën as kandidatët për anëtarësim nuk do të ishin gati për anëtarësim dhe as Bashkimi Evropian nuk do të ishte i gatshëm t’i përfshinte ata në familjen e tij.
Skenari i dytë, siç theksoi Milatoviq, do të ishte që vendet t’i plotësojnë kushtet e vendosura dhe BE-ja ende vendos të mos i pranojë në anëtarësim për disa arsye të veta. Shembulli më i mirë i këtij skenari, sipas tij, është rasti i Maqedonisë së Veriut, e cila, siç tha ai, bëri shumë në rrugën e saj drejt BE-së, por në këmbim nuk mori atë që meritonte.
Sipas Milatoviq, skenari i tretë do të ishte që vendet të mos jenë të gatshme për anëtarësim dhe Unioni ende vendos t’i pranojë, variant që ai e vlerësoi si më të shtrenjtën.
Skenari i katërt, siç theksoi Milatoviq, do të ishte një variant “win-win”, pra do të ishte kur kandidatët për anëtarësim të zbatojnë reformat për të ndërtuar institucione demokratike dhe funksionale dhe kur BE-ja të vendosë t’i pranojë ato në bllok. .
Drejtori i Përgjithshëm i Drejtorisë së Përgjithshme për Fqinjësinë dhe Negociatat e Zgjerimit të Komisionit Evropian (DG NEAR), Gert Jan Köppmann, nga ana tjetër, vlerësoi se kur bëhet fjalë për procesin e zgjerimit të BE-së, “fryma e vitit 2004” po kthehet. kur Unioni priti 10 anëtarë të rinj, proces që u bë i njohur si “zgjerimi i madh”.
Sipas tij, në kushte të tilla dhe me Komisionin e ri Evropian, viti i ardhshëm në masë të madhe do t’i kushtohet zgjerimit.
