Qelizat kancerogjene përdorin një strategji të veçantë për t’i mbijetuar kimioterapisë: ato hyjnë në një gjendje të ngjashme me “zombit”, duke u paraqitur sikur janë drejt fundit të jetës. Në këtë mënyrë, ato aktivizojnë mekanizmat e sistemit imunitar që zakonisht ndihmojnë në riparimin e indeve të dëmtuara, duke krijuar kushte që favorizojnë përhapjen e qelizave malinje. Zbulimi është publikuar në revistën shkencore Science Advances nga studiuesit e Institutit Smurfit të Gjenetikës në Trinity College Dublin.
Sipas kërkimit, një rol të rëndësishëm në këtë proces luajnë proteinat IAP (Inhibitor of Apoptosis Proteins), të cilat pengojnë vdekjen e programuar të qelizave. Nën ndikimin e tyre, disa qeliza tumorale hyjnë në një gjendje të njohur si seneshencë e parakohshme, gjatë së cilës nuk shumohen më normalisht, por arrijnë të mbijetojnë pas trajtimit me kimioterapi.
Sistemi imunitar nuk shërben vetëm për të luftuar infeksionet, por ka edhe një funksion thelbësor në riparimin e indeve. Ai nxit ndarjen e qelizave në zonat e dëmtuara për të zëvendësuar ato që kanë humbur, si dhe ndihmon në furnizimin e indeve me oksigjen dhe lëndë ushqyese, duke nxitur krijimin e enëve të reja të gjakut.
Studiuesit kanë zbuluar se qelizat tumorale që hyjnë në këtë gjendje të ngjashme me “zombit” varen ndjeshëm nga proteinat IAP për të mbijetuar. Këto qeliza, megjithëse nuk ndahen më, mund të vazhdojnë të qëndrojnë në organizëm dhe të kontribuojnë në krijimin e kushteve të favorshme për zhvillimin e tumorit.
Një mundësi e re për trajtimin e kancerit
Gjatë studimit, përdorimi i përbërjeve që bllokojnë veprimin e proteinave IAP, të njohura si antagonistë të IAP, bëri të mundur eliminimin selektiv të këtyre qelizave, duke riaktivizuar mekanizmin e tyre të vetëshkatërrimit.
Seamus Martin, autori kryesor i studimit, thekson se ende nuk është kuptuar plotësisht mënyra se si tumoret arrijnë të aktivizojnë mekanizmat imunitarë të përfshirë në riparimin e indeve. Megjithatë, rezultatet sugjerojnë se neutralizimi i proteinave IAP pas administrimit të kimioterapisë mund të dobësojë mbrojtjen e qelizave malinje dhe të ndihmojë në eliminimin e një numri më të madh të tyre.
Ky zbulim mund të hapë rrugën për zhvillimin e një klase të re barnash që synojnë qelizat tumorale rezistente ndaj kimioterapisë. Megjithatë, rezultatet e studimit nuk nënkuptojnë se një trajtim i tillë është tashmë i disponueshëm ose se efektiviteti i tij është vërtetuar te pacientët.
