Të nisësh psikoterapinë mund të jetë një hap i vështirë. Kërkon hapje, besim dhe gatishmëri për të folur për mendime e emocione që ndoshta nuk i keni ndarë më parë me askënd.
Për disa njerëz, mundësia për ta kuptuar më mirë veten me ndihmën e një profesionisti është motivuese. Për të tjerë, ideja për t’u ulur përballë një psikoterapisti mund të shkaktojë pasiguri apo frikë.
Megjithatë, psikoterapia mund të përdoret për të përballuar një gamë të gjerë vështirësish, përfshirë problemet emocionale, konfliktet familjare dhe në çift, vështirësitë në prindërim ose në karrierë, problemet e sjelljes dhe varësitë. Rezultatet varen nga nevojat e personit, marrëdhënia me terapistin dhe përshtatja e qasjes terapeutike.
1. Hezitimi në fillim është krejt normal
Shumë njerëz e nisin terapinë me dyshime dhe pasiguri. T’i tregosh një personi që sapo ke takuar për frikërat, dobësitë, turpin apo problemet e tua kërkon kohë për të krijuar besim.
Është normale të pyesësh veten nëse psikoterapisti do të të kuptojë, nëse do të ndihesh i sigurt dhe nëse terapia do të funksionojë.
Megjithatë, këto pasiguri nuk duhet të bëhen pengesë për të kërkuar ndihmë kur ajo nevojitet.
2. Ju jeni pjesëmarrësi kryesor në terapi
Psikoterapia nuk është një proces ku vetëm profesionisti flet dhe klienti dëgjon. Pjesëmarrja aktive e personit që kërkon ndihmë është thelbësore.
Psikoterapisti mund të bëjë pyetje, të japë komente dhe të ndihmojë në identifikimin e modeleve të mendimit ose sjelljes, por ju duhet të sillni në terapi përvojat, emocionet, shqetësimet dhe çështjet që dëshironi të kuptoni.
Sa më të sinqertë të jeni për atë që po përjetoni, aq më shumë mundësi ka që procesi të jetë i dobishëm.
Përpjekja për t’u paraqitur më mirë nga sa ndiheni në të vërtetë mund ta vështirësojë punën terapeutike.
3. Psikoterapia nuk është thjesht dhënie këshillash
Një psikoterapist nuk është aty vetëm për t’ju thënë se çfarë duhet të bëni.
Në varësi të metodës terapeutike, ai mund t’ju ndihmojë të kuptoni më mirë mendimet dhe emocionet tuaja, të identifikoni modele që përsëriten dhe të eksploroni mënyra të ndryshme për t’i përballuar ato.
Mund të ketë raste kur terapisti sugjeron ushtrime, strategji ose ndryshime në sjellje, por procesi duhet të jetë i përshtatur me nevojat dhe objektivat e personit.
4. Psikoterapisti është duke punuar edhe kur duket i qetë
Gjatë një seance, psikoterapisti mund të duket i qetë dhe i heshtur, por kjo nuk do të thotë se nuk po punon.
Ai dëgjon me vëmendje, vëzhgon mënyrën se si komunikoni, përpiqet të kuptojë atë që fshihet pas fjalëve dhe vendos se kur një pyetje apo ndërhyrje mund të jetë më e dobishme.
Një pjesë e rëndësishme e procesit është krijimi i një hapësire ku klienti mund të flasë pa frikën se do të gjykohet.
Në disa momente, terapisti mund t’ju sfidojë ose t’ju ndihmojë të shihni një situatë nga një këndvështrim tjetër. Megjithatë, kjo duhet të ndodhë brenda një marrëdhënieje të sigurt dhe profesionale.
5. Edhe psikoterapistët janë njerëz
Psikoterapistët kanë emocionet, përvojat, gëzimet dhe vështirësitë e tyre, ashtu si çdo njeri tjetër.
Ata nuk lexojnë mendjen dhe nuk janë thjesht një “ekran bosh” ku klienti projekton gjithçka që ndien.
Mund të kenë reagime emocionale ndaj historive që dëgjojnë, por trajnimi dhe profesionalizmi i ndihmojnë t’i menaxhojnë këto reagime në mënyrë që ato të mos pengojnë procesin terapeutik.
6. Psikoterapisti nuk duhet të bëhet miku juaj
Marrëdhënia terapeutike ka kufij të qartë. Psikoterapisti nuk duhet t’i përdorë seancat për të folur për problemet e veta, të kërkojë mbështetje emocionale nga klienti apo të krijojë një marrëdhënie romantike ose seksuale me të.
Edhe një miqësi e afërt jashtë terapisë mund të krijojë konflikt interesi dhe të dëmtojë objektivitetin, sigurinë dhe besimin që kërkon marrëdhënia terapeutike.
7. Psikoterapistët nuk janë duke analizuar të gjithë njerëzit gjatë gjithë kohës
Të jesh psikoterapist nuk do të thotë të analizosh çdo person që takon.
Jashtë punës, profesionistët pushojnë, argëtohen, shoqërohen dhe bëjnë një jetë të zakonshme. Prandaj, nëse takoni një psikoterapist në një aktivitet shoqëror, nuk duhet të prisni që ai t’ju bëjë një “vlerësim psikologjik” aty për aty.
Po ashtu, një profesionist nuk është i detyruar të ndajë detaje intime nga jeta e tij personale. Një përvojë që mund të ketë funksionuar për të nuk do të thotë domosdoshmërisht se do të funksionojë edhe për klientin.
8. Etika dhe kompetenca profesionale janë thelbësore
Një psikoterapist duhet të punojë brenda kufijve të trajnimit dhe kompetencës së tij profesionale.
Për shembull, një profesionist i trajnuar për të punuar kryesisht me të rritur nuk është automatikisht i kualifikuar për të ofruar psikoterapi për fëmijë.
Puna psikoterapeutike kërkon arsimim, trajnim klinik, përvojë dhe zhvillim të vazhdueshëm profesional.
