Close Menu
Press OnlinePress Online
  • BALLINA
  • MAQEDONI
  • EKONOMI
  • KOSOVË
  • SHQIPËRI
  • GLOBI
  • OPINIONE
  • SPORT
  • SHOWBIZ
  • LIFESTYLE
  • TEKNOLOGJI
Më të rejat

Dimovski: Nuk do të ketë zgjedhje, koalicioni qeveritar është stabil

20 Nëntor 2026

Mexhiti: Çairi bëhet pikë takimi e studentëve shqiptarë përmes Universiadës Mbarëkombëtare “Çair 2026”

20 Nëntor 2026

Sulejmani dhe ambasadori i Kosovës, Qehaja, në manifestimin për Ditën e Alfabetit Shqip në Butel: Gjuha shqipe është një nga vlerat më të çmuara të identitetit tonë

20 Nëntor 2026
Press OnlinePress Online
  • IMPRESUM
  • MARKETING
  • KONTAKT
24.2° C Shkup ▼
Facebook Instagram YouTube TikTok
  • BALLINA
  • MAQEDONI
  • EKONOMI
  • KOSOVË
  • SHQIPËRI
  • GLOBI
  • OPINIONE
  • SPORT
  • SHOWBIZ
  • LIFESTYLE
  • TEKNOLOGJI
Press OnlinePress Online

A po na tradhton trupi?! Misteri i plakjes së përshpejtuar në epokën moderne…

Press Online11 Prill 2026 LIFESTYLE
Facebook LinkedIn WhatsApp Email Twitter Copy Link

Në dekadat e fundit, njerëzimi ka arritur një sukses të jashtëzakonshëm: rritjen e jetëgjatësisë mesatare. Sipas të dhënave globale, jetëgjatësia është rritur ndjeshëm falë përparimeve në mjekësi, higjienë dhe standardin e jetesës. Megjithatë, paralelisht me këtë sukses, po shfaqet një fenomen shqetësues: individët po përjetojnë shenja të plakjes më herët në jetë. Ky fenomen përfaqëson një paradoks biologjik dhe shoqëror: jetojmë më gjatë në vite kronologjike, por shpesh plakemi më shpejt në nivel biologjik. Pra, ekziston një dallim mes moshës kronologjike dhe asaj biologjike.

Shkenca moderne i definon këto si:

  1. A. Mosha kronologjike – vitet e jetuara, të shprehura në numra
  2. B. Mosha biologjike – gjendja reale funksionale e organizmit

Studimet tregojnë se këto dy koncepte nuk përputhen gjithmonë. Në një studim të publikuar, individë të së njëjtës moshë kronologjike shfaqnin dallime të mëdha në ritmin e plakjes biologjike, të lidhura me funksionin e zemrës, trurit dhe ndryshimet hormonale. Rritja e jetëgjatësisë nuk është domosdoshmërisht e barabartë me rritjen e viteve të jetës së shëndetshme. Shumë individë jetojnë më gjatë, por kalojnë një periudhë më të madhe të jetës me sëmundje kronike ose në trajtim të vazhdueshëm mjekësor, si diabeti, sëmundjet kardiovaskulare, demenca dhe sëmundjet reumatike autoimune.

Pse po plakemi më shpejt?

Stili modern i jetesës

Faktorët e jetesës ndikojnë drejtpërdrejt në plakjen qelizore. Individët me shëndet të mirë kardiovaskular mund të kenë një moshë biologjike deri në 6 vite më të re.

 Variabiliteti individual i plakjes

Jo të gjithë plaken njësoj. Disa individë shfaqin përshpejtim të plakjes që në moshë të re, duke reflektuar dëmtime multisistemike.

Faktorët psikologjikë dhe socialë

Stresi, izolimi dhe presioni social lidhen me rritje të plakjes biologjike. Në epokën digjitale, ndjenja e “vjetërsimit social” mund të shfaqet edhe në moshë të re.

Ndryshimet epigjenetike dhe molekulare

Teknologjitë moderne, si orët epigjenetike, tregojnë se plakja nuk është lineare, por ndikohet nga faktorë të shumtë biologjikë dhe mjedisorë. A po ndryshon ritmi i plakjes apo vetëm ekspozimi ndaj tij? Një debat i rëndësishëm shkencor është nëse njerëzit realisht po plaken më shpejt, apo thjesht po jetojnë më gjatë duke ekspozuar më shumë efektet e plakjes.

Disa teori sugjerojnë se ritmi bazë i plakjes mund të jetë relativisht konstant, ndërsa faktorët modernë përshpejtojnë shfaqjen e dëmtimeve dhe sëmundjeve. Kjo ka pasoja të rëndësishme në shëndetin publik: rritje të barrës së sëmundjeve kronike, kosto më të larta për sistemet shëndetësore dhe nevojë për politika që bazohen në moshën biologjike, jo vetëm në atë kronologjike.

Si mund të ngadalësohet plakja e hershme?

Në interes të përgjithshëm është se çfarë mund të bëhet për të ngadalësuar plakjen e hershme.

Masat e pranuara janë:

  • Kontrolli i rreptë i hipertensionit, diabetit dhe dislipidemisë
  • Luftimi i mbipeshës
  • Aktiviteti fizik i rregullt
  • Ushqyerja cilësore me pemë dhe perime
  • Gjumi cilësor (7–8 orë në natë)
  • Menaxhimi i stresit
  • Eliminimi i faktorëve toksikë: duhani, ndotja e ajrit, pesticidet
  • Qasja e shëndetit publik
Previous ArticleReal Madridi në kërkim të një drejtori sportiv? Blancos reagon rrufeshëm dhe ashpër…
Next Article Doina i lë të gjithë pa fjalë me provokimin në fushë

Lajme të ngjashme

Një orë xhepi, e gjetur në trupin e një viktime të “Titanic”, në ankand për 78 900 dollarë

20 Nëntor 2026 LIFESTYLE

Pse kapaku i tenxheres ka një vrimë të vogël, shumë pak njerëz e dinë

20 Nëntor 2026 LIFESTYLE

Ushqimet që duhet të konsumoni gjatë dimrit për për të mbështetur imunitetin

20 Nëntor 2026 LIFESTYLE

Mjeshtri turk shndërron copëzat e drurit në figura kafshësh

20 Nëntor 2026 LIFESTYLE

I premtuan nënës se do të bënin vetëm një tatuazh, binjaket mbulojnë 70 për qind të trupit dhe hyjnë në Guinness

20 Nëntor 2026 LIFESTYLE

Studimi zbulon se cigarja IQOS shkakton dëmtime në enët e gjakut dhe ADN pas vetëm pak minutash përdorimi!

19 Nëntor 2026 LIFESTYLE
Lajmet e fundit

Dimovski: Nuk do të ketë zgjedhje, koalicioni qeveritar është stabil

Press Online20 Nëntor 2026 MAQEDONI

Do të ishte gabim i madh nëse vendoset të shkohet në zgjedhje…

Mexhiti: Çairi bëhet pikë takimi e studentëve shqiptarë përmes Universiadës Mbarëkombëtare “Çair 2026”

Press Online20 Nëntor 2026 MAQEDONI

Në palestrën sportive “Shaban Tërstena” në Çair, sot nisi Universiada Mbarëkombëtare “Çair…

Sulejmani dhe ambasadori i Kosovës, Qehaja, në manifestimin për Ditën e Alfabetit Shqip në Butel: Gjuha shqipe është një nga vlerat më të çmuara të identitetit tonë

Press Online20 Nëntor 2026 MAQEDONI

Zëvendësministri i Arsimit dhe Shkencës, Driton Sulejmani, së bashku me Ambasadorin e…

Klekovski: Kemi nevojë për një sistem më të organizuar dhe me përgjegjësi të qarta

Press Online20 Nëntor 2026 MAQEDONI

Ministri i Shëndetësisë Sasho Klekovski njoftoi se së bashku me përfaqësuesin e…

UNICEF: Potenciali i çdo fëmije është më i rëndësishëm se kurrë

Press Online20 Nëntor 2026 MAQEDONI

Maqedonia e Veriut po përballet me momentin e vet të vendimmarrjes –…

© 2018 - 2026 PressOnline.al
  • IMPRESUM
  • MARKETING
  • KONTAKT

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.