Close Menu
Press OnlinePress Online
  • BALLINA
  • MAQEDONI
  • EKONOMI
  • KOSOVË
  • SHQIPËRI
  • GLOBI
  • OPINIONE
  • SPORT
  • SHOWBIZ
  • LIFESTYLE
  • TEKNOLOGJI
Më të rejat

Alarm për linë e deleve dhe dhive: 438 mijë kafshë nisin vaksinimin në Maqedoni

19 Nëntor 2026

Aksion në gjithë Kosovën: Mbyllen 15 lokale ‘muzikë live’ dhe qendra masazhi, prangosen 8 persona

19 Nëntor 2026

Schweinsteiger ngre në piedestal talentin me origjinë shqiptare: Lojtar i nivelit botëror!

19 Nëntor 2026
Press OnlinePress Online
  • IMPRESUM
  • MARKETING
  • KONTAKT
24.2° C Shkup ▼
Facebook Instagram YouTube TikTok
  • BALLINA
  • MAQEDONI
  • EKONOMI
  • KOSOVË
  • SHQIPËRI
  • GLOBI
  • OPINIONE
  • SPORT
  • SHOWBIZ
  • LIFESTYLE
  • TEKNOLOGJI
Press OnlinePress Online

Kini kujdes/129 substancat e klasifikuara si kancerogjene!

Press Online3 Tetor 2026 GLOBI
Facebook LinkedIn WhatsApp Email Twitter Copy Link

Në listën e substancave të klasifikuara si kancerogjene për njerëzit nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin (IARC), bëjnë pjesë 129 substanca të Grupit 1. Mes tyre janë edhe disa produkte dhe përbërje ndaj të cilave njerëzit mund të ekspozohen në jetën e përditshme. Gjatë një konference kombëtare të organizuar nga AIL, Shoqata Italiane Kundër Leuçemisë, Limfomës dhe Mielomës, mjeku dhe epidemiologu Franco Berrino dha disa këshilla për reduktimin e ekspozimit ndaj faktorëve të rrezikut.

Rritja e rasteve të kancerit është një shqetësim në rritje, veçanërisht te moshat e reja. Sipas të dhënave të paraqitura në konferencë, në grupmoshën 15–39 vjeç në Itali, numri i rasteve të kancerit u rrit nga rreth 10 mijë në 20 mijë gjatë periudhës 1995–2019. Ndërkohë, në nivel global, sipas një studimi të IARC të publikuar në revistën shkencore CA: A Cancer Journal for Clinicians, gjatë vitit 2022 u regjistruan rreth 20 milionë raste të reja me kancer dhe 9.7 milionë vdekje. Për vitin 2050, IARC parashikon më shumë se 35 milionë raste të reja në vit, një rritje prej rreth 80 për qind krahasuar me vitin 2022. Ndër faktorët që lidhen me këtë rritje janë plakja e popullsisë dhe ekspozimi ndaj faktorëve të rrezikut, përfshirë ndotjen e ajrit.

Sipas klasifikimit të IARC, aktualisht janë 129 substanca në Grupin 1, të cilat janë klasifikuar si kancerogjene për njerëzit. Në këtë grup përfshihen ndër të tjera duhani, azbesti, alkooli, mishi i përpunuar, radoni dhe elementë të tjerë radioaktivë, benzeni, formaldehidi, grimcat e imta të ndotjes së ajrit, emetimet e motorëve me naftë dhe disa metale të rënda. IARC ka edhe kategori të tjera klasifikimi. Në Grupin 2A janë 96 substanca të konsideruara “ndoshta kancerogjene për njerëzit”, ndërsa në Grupin 2B janë 321 substanca të klasifikuara si “mundësisht kancerogjene për njerëzit”.

Në këto dy grupe përfshihen, ndër të tjera, substancat PFAS, glifosati, mishi i kuq, tymrat e saldimit, plumbi dhe rrezatimi ultraviolet. Së fundmi, IARC e ka klasifikuar edhe pluhurin e talkut si “ndoshta kancerogjen për njerëzit”. Ndërkohë, rreth 500 agjentë të tjerë bëjnë pjesë në Grupin 3, që do të thotë se aktualisht nuk mund të klasifikohen për sa i përket kancerogjenitetit te njerëzit. Gjatë konferencës së AIL, mjeku dhe epidemiologu Franco Berrino theksoi se njerëzit janë të ekspozuar ndaj një numri të madh substancash dhe faktorësh mjedisorë.

Sipas këshillave të tij, një mënyrë për të reduktuar ekspozimin është zgjedhja e ushqimeve të freskëta, sa më pak të përpunuara dhe, kur është e mundur, organike. Berrino theksoi gjithashtu rëndësinë e reduktimit të ekspozimit ndaj çrregulluesve endokrinë, si bisfenoli A dhe ftalatet. Këto substanca mund të ndërhyjnë në funksionimin e sistemit hormonal dhe janë objekt studimesh për efektet e tyre në shëndet.

Ndër këshillat e tjera të dhëna nga eksperti janë:

Mos vendosni ushqim të nxehtë në enë plastike.
Ndërroni tiganët me veshje jo-ngjitëse kur ato gërvishten ose dëmtohen.
Zgjidhni letër furre pa bisfenol A.
Preferoni produktet e ruajtura në enë qelqi.
Konsumoni më shumë ushqime të freskëta dhe më pak produkte të përpunuara.
Kushtojini rëndësi aktivitetit fizik dhe mënyrës së përgjithshme të jetesës.

Sipas Berrinos, ushqimi i freskët dhe zgjedhjet e kujdesshme në jetën e përditshme mund të ndihmojnë në reduktimin e ekspozimit ndaj disa faktorëve të rrezikut. Në konferencën kombëtare të AIL u diskutua gjithashtu lidhja mes ndotjes së mjedisit dhe shëndetit, veçanërisht rrezikut për sëmundjet onkologjike. Ekspertët theksuan rëndësinë e identifikimit të faktorëve të parandalueshëm dhe të politikave që synojnë mbrojtjen e shëndetit publik. Krahas faktorëve mjedisorë, edhe ushqyerja dhe aktiviteti fizik konsiderohen elementë të rëndësishëm në reduktimin e rrezikut për disa lloje kanceri.

Previous ArticleRamadani: Ta votojmë sot ligjin që qytetarët e kërkuan prej 17 ditësh
Next Article Zakonet që tregojnë se trupi dhe mendja juaj kanë nevojë për më shumë pushim!

Lajme të ngjashme

Kushner takohet me kancelarin Merz në Berlin: Po përgatitemi për raundin e ardhshëm të negociatave!

19 Nëntor 2026 GLOBI

Sulmet ruse në Kiev, dëmtohen ambasadat e Holandës dhe Austrisë! Ministri i Jashtëm ukrainas: Putin është terrorist, duhet trajtuar si i tillë!

19 Nëntor 2026 GLOBI

“I lidha në trup”, influencuesja tregon si transportoi 20 mijë dollarë në një udhëtim 32 orësh…

19 Nëntor 2026 GLOBI

Grevë e përgjithshme në Itali, në rrezik transporti hekurudhor, shkollat e shëndetësia…

19 Nëntor 2026 GLOBI

Italia ndryshon projektbuxhetin 2027, pension në moshën 64-vjeçare dhe lehtësi të reja fiskale për të rinjtë

19 Nëntor 2026 GLOBI

Fëmijët në Roblox, në rrezik/ Akuza ndaj platformës: Nuk mbron të miturit. Dy dëshmitarë rrëfejnë para Senatit

19 Nëntor 2026 GLOBI
Lajmet e fundit

Alarm për linë e deleve dhe dhive: 438 mijë kafshë nisin vaksinimin në Maqedoni

Press Online19 Nëntor 2026 MAQEDONI

 Ka nisur vaksinimi masiv i deleve dhe dhive kundër sëmundjes së lisë…

Aksion në gjithë Kosovën: Mbyllen 15 lokale ‘muzikë live’ dhe qendra masazhi, prangosen 8 persona

Press Online19 Nëntor 2026 KOSOVË

Policia e Kosovës ka realizuar planin operativ “Vjeshta 2026”, në kuadër të…

Schweinsteiger ngre në piedestal talentin me origjinë shqiptare: Lojtar i nivelit botëror!

Press Online19 Nëntor 2026 SPORT

Brajan Gruda është futbollisti i momentit në Gjermani. Talenti me origjinë shqiptare…

Florian Nesimi: BDI-ja kopjon idetë e PPD-së, ja faktet

Press Online19 Nëntor 2026 MAQEDONI

Analisti Florian Nesimi, në një postim, ka kritikuar BDI-në, duke e cilësuar…

Anthropic thyen rekordin e SpaceX, mbledh 107.3 miliardë dollarë në IPO dhe…

Press Online19 Nëntor 2026 TEKNOLOGJI

Kompania amerikane e inteligjencës artificiale Anthropic ka shënuar një rekord të ri…

© 2018 - 2026 PressOnline.al
  • IMPRESUM
  • MARKETING
  • KONTAKT

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.