Quhet tokofobi dhe i referohet frikës patologjike, madje terrorit, që një grua mund të ndiejë ndaj shtatzënisë dhe lindjes. Në këtë rast nuk mungon instinkti i nënës dhe as dashuria për fëmijët, por ekziston një refuzim kategorik për të përjetuar një shtatzëni.
Frikë e lindur apo frikë e pakuptimtë?
Tokofobia është një fobi e mirëfilltë dhe, si e tillë, përjetohet si frikë reale, e fortë dhe e justifikuar për personin që e përjeton. Ajo mund të çojë në shmangie të plotë të shtatzënisë dhe, në disa raste, në vendime ekstreme për të mos mbetur kurrë shtatzënë. Në vendin tonë, kjo gjendje mbetet pak e njohur dhe rrallë diskutohet hapur.
Çfarë e dallon nga frika “normale”?
Shumë gra përjetojnë ankth apo pasiguri në fund të shtatzënisë, sidomos për momentin e lindjes. Por në rastin e tokofobisë, frika është aq e fortë sa gruaja e refuzon kategorikisht shtatzëninë.
Kjo fobi është e vështirë të trajtohet me metodat klasike të ekspozimit që përdoren për fobi të tjera, sepse situata është e ndërlikuar: gruaja ose është shtatzënë, ose jo.
Në rastet më ekstreme, mund të kërkohet edhe sterilizim i përkohshëm për të shmangur rrezikun e një shtatzënie.
Kush rrezikohet më tepër?
Më të rrezikuara janë gratë që kanë përjetuar lindje traumatike më parë. Përvoja të vështira në sallën e lindjes, ndërhyrje urgjente si operacionet për shkëputje të placentës, apo ndjesia e humbjes së kontrollit mbi trupin mund të lënë pasoja të thella psikologjike.
Edhe kur lindja ka shkuar mirë nga ana mjekësore, përjetimi subjektiv mund të jetë traumatik.
Në disa raste, tokofobia lidhet me depresionin post-partum. Nëse gruaja është tashmë shtatzënë dhe përjeton frikë të fortë nga lindja, ajo mund të kërkojë lindje të programuar me operacion për të ndjerë më shumë kontroll mbi situatën.
Si mund të trajtohet?
Parandalimi dhe ndërhyrja e hershme janë thelbësore. Komunikimi i hapur me mjekun, ndjekja e kurseve parapërgatitore për lindjen dhe informimi i saktë mbi procesin mund të ndihmojnë në uljen e ankthit.
Në rastet më të thella, psikoterapia është një mbështetje e rëndësishme. Qasjet terapeutike që fokusohen te përpunimi i traumës dhe menaxhimi i ankthit mund të ndihmojnë gruan të rifitojë ndjenjën e sigurisë dhe kontrollit.
Tokofobia nuk është mungesë dëshire për të qenë nënë. Është një frikë e thellë që meriton të kuptohet, jo të gjykohet.
