Lakra turshi është një nga ushqimet më të preferuara gjatë vjeshtës dhe dimrit, veçanërisht në tryezat shqiptare. Ajo përmban fibra, vitaminë C dhe përbërës që krijohen gjatë fermentimit, por sasia e lartë e kripës dhe përmbajtja e disa substancave të prodhuara gjatë këtij procesi bëjnë që jo të gjithë ta tolerojnë njësoj.
Për shumicën e njerëzve, lakra turshi mund të jetë pjesë e një diete të ekuilibruar. Megjithatë, disa kategori duhet t’i kushtojnë vëmendje sasisë që konsumojnë dhe mënyrës se si organizmi reagon ndaj saj.
1. Personat me tension të lartë të gjakut
Një nga shqetësimet kryesore lidhet me përmbajtjen e natriumit. Gjatë përgatitjes së lakrës turshi përdoret kripë, e cila ndihmon në fermentim, por konsumimi i tepërt i natriumit mund të rrisë tensionin e gjakut dhe të favorizojë mbajtjen e lëngjeve në organizëm.
Personat me hipertension duhet të kontrollojnë porcionet dhe të marrin parasysh edhe kripën që marrin nga ushqimet e tjera gjatë ditës. Shpëlarja e lakrës me ujë mund të largojë një pjesë të kripës, por nuk e eliminon plotësisht natriumin.
2. Personat me sëmundje kronike të veshkave
Veshkat ndihmojnë në rregullimin e lëngjeve dhe mineraleve në trup. Kur funksioni i tyre është i dëmtuar, marrja e tepërt e natriumit mund ta vështirësojë kontrollin e tensionit dhe të shtojë mbajtjen e lëngjeve.
Kjo nuk do të thotë se lakra turshi është automatikisht e ndaluar për çdo person me sëmundje të veshkave. Sasia e lejuar varet nga gjendja shëndetësore, analizat dhe plani ushqimor i rekomanduar nga mjeku.
3. Personat me refluks, gastrit ose zorrë të ndjeshme
Aciditeti i lakrës turshi mund të përkeqësojë urthin ose simptomat e refluksit te disa njerëz. Ndërkohë, personat me sindromën e zorrës së irritueshme mund të përjetojnë fryrje, gazra ose dhimbje barku pas konsumimit të saj.
Reagimi ndryshon nga një person te tjetri. Nëse vëreni se simptomat shfaqen vazhdimisht pas ngrënies së lakrës turshi, mund të jetë e dobishme të zvogëloni porcionin ose ta shmangni përkohësisht, duke u konsultuar me një profesionist shëndetësor nëse shqetësimet vazhdojnë.
4. Personat me ndjeshmëri ndaj histaminës
Fermentimi mund të rrisë përmbajtjen e histaminës dhe të aminave të tjera biogjene në ushqim. Te personat që kanë ndjeshmëri ndaj këtyre substancave, konsumimi i produkteve të fermentuara mund të shoqërohet me dhimbje koke, skuqje, kruajtje, rrahje të shpejta të zemrës ose shqetësime të tretjes.
Megjithatë, përmbajtja e histaminës ndryshon sipas mënyrës së përgatitjes dhe ruajtjes së lakrës. Simptomat e përmendura mund të kenë edhe shkaqe të tjera, ndaj nuk këshillohet eliminimi i shumë ushqimeve nga dieta pa vlerësim profesional.
5. Personat që marrin disa lloje ilaçesh
Një grup tjetër që duhet të tregojë kujdes janë personat që marrin antikoagulantin varfarinë. Lakra përmban vitaminë K, e cila ndikon në mpiksjen e gjakut. Ndryshimet e mëdha dhe të papritura në sasinë e ushqimeve që përmbajnë këtë vitaminë mund të ndikojnë në efektin e ilaçit.
Kjo nuk do të thotë se këta persona duhet ta heqin plotësisht lakrën nga dieta. Zakonisht, rëndësi ka që marrja e vitaminës K të jetë relativisht e qëndrueshme dhe që ndryshimet e mëdha në ushqyerje të diskutohen me mjekun.
Gjithashtu, personat që marrin ilaçe të caktuara kundër depresionit, të njohura si frenues të monoaminoksidazës (MAOI), duhet të këshillohen për konsumimin e ushqimeve të fermentuara, pasi ato mund të përmbajnë tiraminë, e cila mund të ndërveprojë me këto barna.
A duhet ta shmangim të gjithë lakrën turshi?
Jo. Për shumicën e njerëzve të shëndetshëm, lakra turshi mund të konsumohet në porcione të arsyeshme si pjesë e një ushqyerjeje të larmishme. Përfitimet e saj varen nga dieta në tërësi, ndërsa nuk duhet supozuar se çdo produkt i fermentuar sjell domosdoshmërisht përfitime të mëdha shëndetësore.
Është e rëndësishme edhe siguria ushqimore: lakra e përgatitur në shtëpi duhet të fermentohet dhe të ruhet siç duhet, ndërsa personat me imunitet të dobësuar duhet të tregojnë kujdes të veçantë ndaj produkteve të përgatitura në kushte të pasigurta.
Këshilla kryesore: kushtojini vëmendje sasisë së kripës, porcionit dhe reagimit të organizmit. Nëse keni një sëmundje kronike ose merrni ilaçe që mund të ndërveprojnë me ushqimin, këshillohuni me mjekun përpara se të bëni ndryshime të rëndësishme në dietë.
