Nëse gjatë javës keni fjetur më pak se zakonisht, fundjava mund të duket si momenti ideal për të fjetur deri vonë dhe për të “shlyer” orët e humbura. Por ekspertët thonë se rikuperimi nuk është aq i thjeshtë sa të flini 10 apo 12 orë vetëm të shtunën.
Kur flemë vazhdimisht më pak sesa ka nevojë trupi, krijohet ajo që njihet si “borxhi i gjumit”. Ai mund të ndikojë te energjia, përqendrimi, kujtesa dhe mënyra se si funksionon trupi gjatë ditës.
Lajmi i mirë është se një pjesë e mungesës së gjumit mund të kompensohet. Megjithatë, ekspertët këshillojnë që të mos përpiqeni ta rikuperoni gjithçka brenda një nate. Një qasje më e mirë është t’i jepni trupit pak më shumë kohë për gjumë për disa net radhazi.
Mos e ndryshoni drastikisht orarin
Një nga gabimet më të zakonshme është të flini shumë gjatë në fundjavë dhe më pas të keni vështirësi për të fjetur të dielën në mbrëmje. Ky ndryshim i madh mund të çrregullojë ritmin cirkadian dhe ta bëjë më të vështirë zgjimin të hënën.
Në vend që të flini deri në mesditë, përpiquni ta mbani orarin e zgjimit relativisht të qëndrueshëm. Nëse jeni shumë të lodhur, një zgjatje e moderuar e gjumit gjatë fundjavës mund të jetë më e arsyeshme sesa një ndryshim ekstrem i orarit.
Një sy gjumë i shkurtër mund të ndihmojë
Nëse lodhja është e madhe, një “power nap” mund t’ju japë një shtysë të shpejtë. Ekspertët rekomandojnë zakonisht një sy gjumë të shkurtër, rreth 15–30 minuta, mundësisht gjatë pjesës së hershme të pasdites, në mënyrë që të mos ndikojë te gjumi i natës.
Por një sy gjumë nuk zëvendëson gjumin e humbur. Ai mund të ndihmojë përkohësisht me përgjumjen dhe përqendrimin, ndërsa rikuperimi i plotë kërkon më shumë net me gjumë cilësor.
Synoni 7–9 orë gjumë
Për shumicën e të rriturve, rekomandimi është rreth 7–9 orë gjumë në natë. Nëse gjatë javës keni fjetur shumë pak, synimi duhet të jetë rikthimi gradual te ky la, jo thjesht një “maratonë gjumi” gjatë fundjavës.
Ekspertët theksojnë gjithashtu se sa më i rregullt të jetë orari i gjumit dhe zgjimit, aq më lehtë trupi mund të stabilizojë ritmin e tij.
Nëse ndiheni të lodhur edhe pas disa netësh me gjumë të mjaftueshëm, ose problemet me gjumin përsëriten vazhdimisht, mund të jetë e nevojshme të kërkoni këshillë profesionale.
Pra, nëse java ju ka lënë pa energji, mos u përpiqni ta “shlyeni” të gjithë borxhin e gjumit brenda një fundjave. Fjetja pak më gjatë, një sy gjumë i shkurtër dhe mbi të gjitha rikthimi te një orar i qëndrueshëm janë mënyra më të arsyeshme për t’i dhënë trupit kohën që i nevojitet për t’u rikuperuar.
