Ngrohja e ushqimit në enë plastike ose vendosja e ushqimit të nxehtë në enë plastike mund të rrisë ekspozimin ndaj mikroplastikave dhe disa kimikateve. Futini mbetjet ushqimore në frigorifer në kohë dhe shkrini mishin, shpendët dhe produktet e detit në mënyrë të sigurt për të ulur rrezikun e sëmundjeve nga ushqimi. Parandaloni kontaminimin e kryqëzuar duke përdorur dërrasa prerjeje të veçanta dhe duke ruajtur mishin, shpendët dhe produktet e detit të pagatuara në raftin e poshtëm të frigoriferit. Mënyra se si e ruani, ngrohni dhe përgatitni ushqimin mund të ndikojë në shëndetin tuaj, duke përfshirë rrezikun nga ekspozimi ndaj kimikateve dhe sëmundjet e shkaktuara nga ushqimi. Disa ndryshime të thjeshta në kuzhinë mund t’ju ndihmojnë t’i reduktoni këto rreziqe dhe të qëndroni të sigurt.
1. Ngrohja e ushqimit në enë plastike
Ngrohja e ushqimit në mikrovalë brenda enëve plastike mund të çlirojë mikroplastika dhe nanoplastika në ushqimin që do të konsumoni. Këto janë grimca shumë të vogla plastike që mund të grumbullohen në trup. Studimet sugjerojnë se ato mund të shkaktojnë stres oksidativ dhe inflamacion dhe të ndikojnë në barrierën e zorrëve, megjithëse një pjesë e madhe e provave deri tani vjen nga studimet te kafshët dhe në laborator. Nevojiten më shumë kërkime për të kuptuar plotësisht ndikimin e mikroplastikave në shëndetin e njerëzve. Megjithatë, për të qenë më të sigurt, përdorni enë qelqi ose qeramike për të ngrohur ushqimin në mikrovalë.
Enët plastike të gërvishtura, të turbullta ose të deformuara. Plastika e konsumuar dhe e gërvishtur mund të çlirojë dukshëm më shumë mikroplastika sesa plastika e re, sepse sipërfaqja e saj tashmë është duke u dëmtuar. Nëse një enë plastike është e turbullt, e njollosur, e gërvishtur ose e deformuar, është më mirë ta zëvendësoni. Kur blini të reja, merrni në konsideratë enë prej qelqi, qeramike ose çeliku inoks.
2. Vendosja e ushqimit të nxehtë në enë plastike
Nxehtësia e ushqimit mund të dobësojë lidhjet në plastikë dhe të çlirojë kimikate si BPA dhe ftalatet në ushqim. Këto substanca konsiderohen potencialisht të dëmshme për shëndetin. Nxehtësia gjithashtu mund të bëjë që mikroplastikat të kalojnë në ushqim, njësoj si gjatë ngrohjes së plastikës në mikrovalë. Lëreni ushqimin të ftohet përpara se ta vendosni në plastikë, ose zgjidhni qelq ose çelik inoks, të cilat nuk përmbajnë këto kimikate.
3. Lënia e ushqimit të mbetur jashtë për një kohë të gjatë
Ushqimi i gatuar që lihet në temperaturën e dhomës hyn në të ashtuquajturën “zona e rrezikut”, midis rreth 4°C dhe 60°C, ku bakteret mund të shumohen me shpejtësi dhe rreziku i helmimit ushqimor rritet ndjeshëm. Futini mbetjet në frigorifer brenda dy orësh, ose brenda një ore nëse temperatura është mbi rreth 32°C.
4. Mbyllja e ushqimit kur është ende shumë i nxehtë
Mund të jetë joshëse të vendosni menjëherë kapakun dhe ta futni ushqimin në frigorifer, por mbyllja e ushqimit shumë të nxehtë bllokon avullin. Kondensimi krijon zona të ngrohta dhe të lagështa ku bakteret dhe myku mund të shumohen, ndërsa pjesa e mesme e ushqimit mund të qëndrojë më gjatë në “zonën e rrezikut”. Në vend të kësaj, ndajeni ushqimin në enë të cekëta, lëreni të ftohet pak dhe më pas mbulojeni dhe vendoseni në frigorifer.
5. Moslarja e gomave dhe vulave të kapakëve të enëve
Nëse keni vënë re ndonjëherë një papastërti të zezë të mbledhur përgjatë pjesës prej silikoni të kapakut të një ene, shpesh mund të jetë myk. Unazat prej silikoni ose gome që i bëjnë enët hermetike janë vende ku mund të fshihen myku dhe bakteret. Ushqimi dhe lagështira grumbullohen nën këtë vulë, duke krijuar një vend të përshtatshëm për shumimin e baktereve. E njëjta gjë vlen edhe për unazat prej gome të blenderit ose pajisjeve të tjera të vogla të kuzhinës. Hiqeni unazën nga kapaku, lajeni veçmas dhe lërini të dyja pjesët të thahen plotësisht përpara se t’i vendosni përsëri bashkë.
6. Përdorimi i së njëjtës dërrasë prerjeje për çdo gjë
Prerja e perimeve në të njëjtën dërrasë ku sapo keni prerë mish pule të pagatuar rrit ndjeshëm rrezikun e sëmundjeve nga ushqimi. Baktere si Salmonella mund të mbijetojnë në dërrasat e prerjes dhe të futen në gërvishtjet dhe çarjet e tyre. Për ta pastruar mirë dërrasën, përdorni ujë të nxehtë dhe detergjent, ose vendoseni në lavastovilje nëse është e përshtatshme për të.
Është më mirë të përdorni:
- një dërrasë për mish, shpendë dhe produkte deti të pagatuara që do të gatuhen;
- një dërrasë tjetër për perime, fruta, bukë dhe ushqime që mund të konsumohen pa u gatuar.
7. Shkrirja e mishit, shpendëve ose peshkut në banak
Edhe pse mund të duket praktike ta lini mishin jashtë për t’u shkrirë më shpejt, kjo rrit ndjeshëm rrezikun e sëmundjeve të shkaktuara nga ushqimi. Pjesa e jashtme e ushqimit mund të ngrohet mbi 4°C, duke hyrë në “zonën e rrezikut”, edhe nëse pjesa e brendshme është ende e ngrirë. Në këtë temperaturë bakteret mund të shumohen shpejt.
Në vend të kësaj, përdorni këto metoda:
Në frigorifer
Kalojeni ushqimin nga ngrirja në frigorifer rreth 24 orë përpara se ta përdorni.
Në mikrovalë
Nëse e shkrini në mikrovalë, gatuajeni menjëherë pas shkrirjes.
Në ujë të ftohtë
Zhytini plotësisht ushqimet në ujë dhe ndërrojeni ujin çdo 30 minuta.
8. Ruajtja e mishit të pagatuar në raftin e sipërm
Mishi i pagatuar, edhe kur është në paketim të mbyllur, mund të rrjedhë dhe lëngjet e tij mund të përmbajnë baktere. Nëse ruhet në raftin e sipërm ose të mesëm, lëngjet mund të pikojnë mbi ushqimet poshtë dhe të përhapin patogjenë si Salmonella dhe Listeria te ushqimet që janë gati për t’u ngrënë. Prandaj, ruajeni mishin, shpendët dhe produktet e detit të pagatuara në raftin e poshtëm të frigoriferit, të mbyllura në një enë ose mbi një pjatë që mund të mbledhë çdo rrjedhje.
