Një shekull pas lindjes së saj, Marilyn Monroe vazhdon të mbetet një nga figurat më magjepsëse dhe më misterioze të kulturës pop. Përtej bukurisë së rrallë, famës së jashtëzakonshme dhe skandaleve që e shoqëruan gjatë jetës, ajo mbetet simbol i një epoke dhe një emër që nuk është zbehur kurrë me kalimin e kohës.
E lindur më 1 qershor 1926 si Norma Jeane Mortenson, jeta e saj nisi larg shkëlqimit të Hollywood-it. Fëmijëria e vështirë, qëndrimi në jetimore dhe mungesa e një familjeje të qëndrueshme ndikuan thellë në formimin e karakterit të saj. Megjithatë, pikërisht nga këto sfida lindi gruaja që më vonë do të transformohej në ikonën më të njohur të shekullit XX.
Pak njerëz e dinë se para se të bëhej yll kinemaje, Marilyn punonte në një fabrikë gjatë Lufta e Dytë Botërore, ku merrej me kontrollin e parashutave dhe pajisjeve ushtarake. Një fotografi e realizuar gjatë asaj periudhe i hapi rrugën drejt modelimit dhe më pas drejt botës së filmit.
Ndryshe nga imazhi që publiku kishte krijuar për të, Marilyn ishte një grua me interes të madh për letërsinë, filozofinë dhe psikologjinë. Biblioteka e saj personale përmbante qindra libra nga autorë si Fyodor Dostoevsky, Leo Tolstoy dhe Walt Whitman. Ajo shkruante poezi dhe reflektime personale, duke treguar një anë shumë më të thellë sesa ajo që shfaqej në ekran.
Në vitet kur studiot e filmit kontrollonin pothuajse çdo aspekt të jetës së aktoreve, Monroe guxoi të sfidonte sistemin. Ajo krijoi kompaninë e saj të produksionit, një hap revolucionar për një grua në Hollywood-in e viteve ’50, duke kërkuar më shumë kontroll mbi karrierën dhe imazhin e saj.
Një nga momentet më të paharrueshme të jetës së saj mbetet interpretimi i këngës “Happy Birthday, Mr. President” për John F. Kennedy në vitin 1962. Fustani i tejdukshëm i mbuluar me kristale u kthye në një nga veshjet më ikonike të historisë së modës.
Megjithatë, edhe pas dekadash, interesin më të madh vazhdojnë ta zgjojnë javët e fundit të jetës së saj. Fotografitë e realizuara nga George Barris tregojnë një Marilyn më natyrale, më të qetë dhe më njerëzore, larg glamurit të përhershëm të Hollywood-it.
Vdekja e saj në moshën 36-vjeçare vazhdon të ushqejë debate dhe teori të shumta. Edhe pse zyrtarisht u raportua si mbidozë nga barnat, rrethanat e fundit të jetës së saj mbeten subjekt spekulimesh edhe sot.
Ndoshta kjo është arsyeja pse Marilyn Monroe vazhdon të fascinojë breza të tërë: ajo ishte njëkohësisht gruaja më e fotografuar në botë dhe një nga personazhet më të pakuptuara të historisë moderne.
Trashëgimia e saj nuk qëndron vetëm te filmat, stili apo bukuria ikonike, por te aftësia për ta kthyer veten në një mit që i ka mbijetuar kohës.
