Rreth 27 hipoteka të reja çdo ditë, ose për tre muaj gjithsej 2.472 hipoteka. Kjo mund të shihet në raportin e fundit tremujor të Kadastrës së pasurive të paluajtshme. Edhe pse numri i hipotekave të regjistruara rishtas në Maqedoni shënon rënie krahasuar me tremujorin e fundit të vitit të kaluar, kërkesa për kredi banesore vazhdon të mbetet e lartë, ndërsa në tregun e pasurive të paluajtshme ka një kapital të madh që matet në miliona euro, shkruan Slloboden Peçat, përcjell PressOnline.al.
Të dhënat e Agjencisë së Kadastrës së pasurive të paluajtshme tregojnë se aktiviteti më i madh është regjistruar në mars, kur janë regjistruar 1.004 hipoteka. Në janar numri i tyre ka qenë 619, ndërsa në shkurt 849, gjë që tregon një rritje graduale në muajin e fundit të tremujorit. Pjesa më e madhe e hipotekave vazhdon të jetë e përqendruar në kryeqytet. Në Qendrën e Kadastrës së pasurive të paluajtshme në Shkup, në tremujorin e parë janë regjistruar 1.318 hipoteka me vlerë mbi 125,7 milionë euro dhe mbi 3,2 miliardë denarë. Kjo do të thotë se më shumë se gjysma e të gjitha hipotekave të reja në vend lidhen me pasuri të paluajtshme në Shkup.
Në 29 njësitë e tjera rajonale të Kadastrës janë regjistruar 1.154 hipoteka. Edhe pse numri është më i vogël se ai i rajonit të Shkupit, të dhënat tregojnë se interesi për financim përmes hipotekës mbetet i pranishëm edhe në qytetet e tjera të vendit.
Megjithatë, krahasimi me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar tregon një ngadalësim të tregut. Në tremujorin e parë të vitit 2025 janë regjistruar 2.596 hipoteka, pra 124 më shumë se këtë vit. Vlera e hipotekave atëherë arrinte gati 385 milionë euro dhe afërsisht 4,93 miliardë denarë. Një rënie edhe më e theksuar vërehet krahasuar me tremujorin e fundit të vitit të kaluar.
Në periudhën tetor–dhjetor 2025 janë regjistruar 3.060 hipoteka, që do të thotë se në tre muajt e parë të këtij viti numri i tyre është ulur për 588. Vlera e hipotekave në tremujorin e fundit të vitit të kaluar ka kaluar 511 milionë euro dhe 8,4 miliardë denarë.
Analistët financiarë vlerësojnë se ulja e numrit të hipotekave nuk do të thotë domosdoshmërisht ulje e interesit për blerjen e pasurive të paluajtshme. Një pjesë e qytetarëve po i shtyjnë blerjet për shkak të çmimeve të larta të banesave dhe normave ende relativisht të larta të interesit për kreditë banesore, por kërkesa mbetet e qëndrueshme, veçanërisht në Shkup.
Rritje e kredive banesore
Të dhënat e Bankës Popullore në vitet e fundit tregojnë rritje të vazhdueshme të kreditimit banesor. Kreditë për banesa mbeten ndër kategoritë me rritjen më të shpejtë në portofolin kreditor të bankave, gjë që tregon se një pjesë e madhe e blerjeve të pasurive të paluajtshme vazhdon të financohet përmes huamarrjes. Prandaj, numri i hipotekave të regjistruara konsiderohet si një nga treguesit më të rëndësishëm të gjendjes së tregut të pasurive të paluajtshme.
Një tregues shtesë i ngadalësimit të aktivitetit është numri i banesave të reja të shitura. Në Regjistrin e çmimeve dhe qirave, në tre muajt e parë të këtij viti janë regjistruar 712 banesa të reja, pra banesa të blera direkt nga investitori. Krahasuar me tremujorin e katërt të vitit të kaluar, kjo paraqet një ulje prej 292 banesash ose gati 29 për qind.
Pavarësisht kësaj, sektori i ndërtimit nuk tregon shenja stagnimi. Në Agjencinë e Kadastrës së pasurive të paluajtshme janë regjistruar deri tani 28.013 fletë për para-regjistrim ndërtimi. Bëhet fjalë për objekte që ndodhen në faza të ndryshme ndërtimi dhe që në periudhën e ardhshme pritet të dalin në treg.
Ky të dhënë është veçanërisht i rëndësishëm sepse tregon se oferta e banesave do të vazhdojë të rritet. Pyetja është nëse oferta e shtuar do të jetë e mjaftueshme për të ushtruar presion mbi çmimet, të cilat në vitet e fundit kanë shënuar rritje të vazhdueshme.
Ekspertët vlerësojnë se gjatë vitit 2026 tregu i pasurive të paluajtshme do të varet nga disa faktorë kyç – niveli i normave të interesit, dinamika e kreditimit banesor, lëvizjet e pagave dhe inflacionit, si dhe ritmi me të cilin banesat e reja dalin në treg.
Edhe pse numri i hipotekave të reja po ulet, pothuajse një çerek miliard euro të siguruara me pasuri të paluajtshme për vetëm tre muaj tregojnë se tregu mbetet aktiv. Shkupi vazhdon të jetë motori kryesor i kërkesës, ndërsa ndërtimet e reja paralajmërojnë rritje të mëtejshme të ofertës. Pyetja nëse kjo do të sjellë stabilizim të çmimeve të banesave mbetet ajo që i intereson më së shumti si blerësit ashtu edhe investitorët. (PressOnline.al)
