Faji është një emocion normal njerëzor, por kur lidhet me depresionin, ai shpesh merr një formë shumë më të rëndë dhe të dëmshme. Ekspertët thonë se në vend që të ndihmojë personin të reflektojë apo të marrë përgjegjësi, ai mund të kthehet në një barrë psikologjike që deformon mënyrën si e sheh veten dhe botën përreth.
Sipas specialistëve, në rastet më të rënda, personi mund të bindet se është përgjegjës edhe për situata mbi të cilat nuk ka pasur asnjë kontroll apo lidhje direkte.
Kjo simptomë shpesh neglizhohet, edhe pse studimet tregojnë se intensiteti i ndjenjës së fajit lidhet drejtpërdrejt me thellësinë e depresionit.
Ekspertët shpjegojnë se faji depresiv rrallë shfaqet i vetëm. Ai zakonisht shoqërohet me turp, izolim social dhe vetëkritikë të tepruar, duke krijuar një rreth vicioz emocional.
Sa më shumë që personi tërhiqet nga të tjerët, aq më shumë mbetet vetëm me mendimet negative, të cilat mund të bëhen gjithnjë e më të rënda.
Sipas studimeve në psikiatri, ndjenja e tepërt e fajit mund të shtojë introspeksionin dhe vetëgjykimin. Në forma më të lehta të depresionit kjo mund të ndihmojë për të kuptuar emocionet, por në rastet më të rënda humbet çdo funksion pozitiv dhe bëhet shkatërruese.
Shkenca moderne tregon se depresioni nuk është vetëm një gjendje emocionale, por edhe një proces biologjik që lidhet me funksionimin e trurit dhe hormoneve.
Ekspertët theksojnë se çekuilibri i hormoneve të stresit, sidomos kortizolit, mund të ndikojë drejtpërdrejt në mënyrën si truri përpunon emocionet.
Interesant është fakti se edhe mëlçia luan rol të rëndësishëm në këtë proces, pasi ndihmon në shpërbërjen e hormoneve si kortizoli.
Kur funksioni i saj nuk është optimal, çekuilibri hormonal mund të bëhet edhe më i theksuar, duke ndikuar negativisht në stabilitetin emocional.
Mjekët paralajmërojnë se në format më të rënda të depresionit, faji mund të shndërrohet në bindje të fortë se personi nuk ka vlerë ose është barrë për të tjerët.
Këto mendime nuk bazohen në realitet, por përjetohen si të vërteta absolute, çka mund ta bëjë situatën shumë të rrezikshme dhe të lidhet me mendime vetëvrasëse.
Ekspertët theksojnë se karakteristikë e fajit depresiv është fakti që ai nuk njeh kufij kohorë. Personi mund të rikthehet vazhdimisht tek ngjarje të së kaluarës dhe t’i interpretojë ato si gabime personale, edhe kur nuk ekziston bazë reale për këtë.
Sipas specialistëve, depresioni ndryshon mënyrën se si truri përpunon informacionin. Vëmendja fokusohet kryesisht tek përvojat negative, ndërsa ato pozitive zbehen ose injorohen.
Kjo bën që personi të ndihet përgjegjës pothuajse për gjithçka: nga sjelljet e të tjerëve deri te rrethanat mbi të cilat nuk ka pasur asnjë ndikim.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se kjo ndjenjë mund të zbutet me ndihmën e duhur.
Një nga hapat më të rëndësishëm është zhvillimi i vetëdhembshurisë dhe trajtimi i vetes me më shumë mirëkuptim.
Psikoterapia, veçanërisht terapia njohëse-sjellore, ndihmon në identifikimin e modeleve negative të mendimit dhe në ndryshimin gradual të mënyrës si personi interpreton veten dhe ngjarjet përreth.
Në kombinim me trajtimin e rekomanduar nga specialistët, kjo qasje mund të ndihmojë në uljen e simptomave dhe rikthimin e ndjenjës së kontrollit mbi jetën.
