Për dekada, mjekësia është përqendruar te trajtimi i sëmundjeve që shfaqen me kalimin e moshës. Por një fushë e re e kërkimit shkencor po ngre një pyetje shumë më të madhe: a mund të trajtohet vetë plakja?
Kjo është ideja pas asaj që njihet si mjekësia e jetëgjatësisë dhe geroshkenca. Shkencëtarët po përpiqen të kuptojnë proceset biologjike që shkaktojnë plakjen e qelizave dhe të gjejnë mënyra për t’i ngadalësuar ato, me synimin jo thjesht për të jetuar më gjatë, por për të kaluar më shumë vite në shëndet të mirë.
Një prej objektivave është ndërhyrja te mekanizmat që lidhen me plakjen e qelizave, inflamacionin, metabolizmin dhe dëmtimin e indeve. Disa barna ekzistuese, mes tyre metformina dhe rapamicina, po studiohen për potencialin e tyre për të vonuar disa prej pasojave të plakjes, megjithëse ende nuk ka prova të mjaftueshme që ato mund të përdoren si trajtime kundër plakjes te njerëzit e shëndetshëm.
Një tjetër drejtim është përdorimi i barnave të reja dhe i teknologjive që synojnë “orën biologjike” të organizmit. Në shtator, një studim i publikuar mbi një trajtim eksperimental të krijuar me ndihmën e inteligjencës artificiale raportoi ndryshime në treguesit e moshës biologjike te pacientët e përfshirë në një provë klinike. Studiuesit, megjithatë, theksojnë se këto rezultate nuk nënkuptojnë se plakja është “rikthyer pas”.
Edhe GLP-1, një grup barnash i përdorur gjerësisht për diabetin dhe obezitetin, po studiohet në lidhje me plakjen. Një studim i fundit i financuar nga Instituti Kombëtar i Shëndetit në SHBA tregoi se një ilaç GLP-1 ngadalësoi disa tregues të plakjes te minjtë femra të moshuara. Por rezultatet te kafshët nuk mund të konsiderohen ende provë për një efekt të njëjtë te njerëzit.
Pavarësisht përparimeve, plakja nuk konsiderohet aktualisht një sëmundje nga autoritetet amerikane të barnave dhe nuk ekziston ende një trajtim i provuar që ta ndalojë apo ta kthejë pas plakjen njerëzore. Shkencëtarët janë ende në fazën e përcaktimit se cilët tregues biologjikë mund të përdoren për të matur në mënyrë të besueshme nëse një trajtim po e ngadalëson plakjen.
