Herpesi mund të shkaktojë plagë në buzë, në gojë ose në zonën gjenitale, të cilat mund të variojnë nga të lehta deri në të rënda. Në disa raste, infeksioni nuk shfaq simptoma, ndërsa te persona të tjerë mund të përsëritet disa herë gjatë jetës. Mjekët theksojnë se njohja e shenjave të para dhe marrja e kujdesit të duhur mund të ndihmojnë në menaxhimin e simptomave dhe në uljen e rrezikut të transmetimit të virusit.
Çfarë është herpesi?
Herpesi është një infeksion i shkaktuar nga virusi herpes simplex (HSV), i cili ndahet në dy lloje kryesore:
HSV-1: Shkakton më shpesh herpes oral, me plagë ose flluska në buzë dhe në gojë. Mund të transmetohet përmes pështymës, puthjeve ose kontaktit të drejtpërdrejtë me zonën e infektuar. HSV-1 mund të shkaktojë edhe herpes gjenital.
HSV-2: Shkakton më shpesh herpes gjenital dhe zakonisht transmetohet përmes kontaktit seksual.
Disa persona të infektuar nuk shfaqin asnjë simptomë. Pas infeksionit, virusi mbetet në organizëm në gjendje joaktive dhe mund të riaktivizohet në periudha të ndryshme.
Cilat janë simptomat e para të herpesit?
Simptomat mund të shfaqen disa ditë ose javë pas ekspozimit ndaj virusit. Shenjat e para përfshijnë:
- Djegie, kruajtje ose ndjesi shpimi në zonën e prekur.
- Dhimbje fyti.
- Temperaturë.
- Dhimbje muskulore.
- Zmadhim të gjëndrave limfatike.
- Këto simptoma mund të jenë më të theksuara gjatë episodit të parë. Në rastet e përsëritura, shenjat mund të jenë më të lehta.
Si shfaqet herpesi në buzë dhe në gojë?
Herpesi oral mund të shkaktojë plagë të dhimbshme, të njohura edhe si herpes i buzëve. Ai mund të shfaqet në buzë, në gojë, në mishrat e dhëmbëve ose në fyt.
Shenjat tipike përfshijnë:
- Një zonë të skuqur dhe të ndjeshme në buzë.
- Shfaqjen e disa flluskave të vogla, të cilat mund të bashkohen.
- Flluska të mbushura me lëng të tejdukshëm, të cilat mund të çahen.
- Plagë të hapura që më pas krijojnë kore.
- Ndryshime të ngjyrës së lëkurës gjatë shërimit.
Pas shërimit, lëkura zakonisht rikthehet gradualisht në gjendjen e saj normale. Disa persona përjetojnë vetëm një episod, ndërsa të tjerë mund të kenë përsëritje. Faktorët që mund të nxisin rikthimin e herpesit oral përfshijnë stresin, ekspozimin në diell, të ftohtin, temperaturën e lartë, sëmundjet, menstruacionet dhe ndryshimet hormonale.
Si shfaqet herpesi gjenital?
Herpesi gjenital mund të shkaktojë plagë në organet gjenitale, rreth anusit, në kofshë ose në vithe. Simptomat mund të shfaqen nga dy ditë deri në tri javë pas ekspozimit ndaj HSV-2, megjithëse koha e shfaqjes mund të ndryshojë.
Shenjat përfshijnë:
- Skuqje, ënjtje ose ndryshim të ngjyrës së lëkurës.
- Një ose disa flluska të vogla në zonën gjenitale.
- Plagë të dhimbshme që çahen, krijojnë kore dhe shërohen.
- Kruarje dhe ndjesi djegieje.
- Vështirësi ose djegie gjatë urinimit.
- Dhimbje ose irritim gjatë marrëdhënieve seksuale.
- Sekrecione vaginale ose nga penisi që nuk janë të zakonshme.
- Plagët mund të shfaqen në grupe ose të përhapen në pjesë të ndryshme të zonës së legenit.
Meqenëse simptomat mund të ngatërrohen me puçrra, qime të futura nën lëkurë ose probleme të tjera dermatologjike, vetëm pamja e tyre nuk mjafton për të përcaktuar diagnozën.
Çfarë mund të shkaktojë përsëritjen e herpesit?
Pas episodit të parë, virusi mund të riaktivizohet. Faktorët që lidhen me përsëritjen e herpesit gjenital përfshijnë:
- Stresin dhe lodhjen.
- Sëmundjet e tjera.
- Menstruacionet dhe ndryshimet hormonale.
- Marrëdhëniet seksuale, në disa persona.
- Ndërhyrjet kirurgjikale.
- Trajtimet që dobësojnë sistemin imunitar.
- Personat me imunitet të dobësuar mund të përjetojnë simptoma më të rënda ose episode më të shpeshta.
Kur duhet të konsultoheni me mjekun?
Nëse vini re plagë, flluska, djegie ose kruajtje në zonën gjenitale, rekomandohet të konsultoheni sa më shpejt me një mjek. Këto simptoma mund të tregojnë herpes ose një infeksion tjetër seksualisht të transmetueshëm.
Duhet të kërkoni vlerësim mjekësor edhe nëse përjetoni:
- Dhimbje ose djegie gjatë urinimit.
- Dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale.
- Sekrecione gjenitale të pazakonta.
- Gjakderdhje ndërmjet cikleve menstruale.
- Plagë që nuk shërohen ose dhimbje të forta.
- Herpesi oral shpesh shërohet vetë brenda disa javësh. Për lehtësimin e simptomave mund të përdoren kompresa të ftohta dhe qetësues të përshtatshëm, ndërsa në disa raste mjeku mund të rekomandojë barna antivirale.
A mund të shërohet plotësisht herpesi?
Aktualisht, nuk ekziston një kurë që e eliminon plotësisht virusin e herpesit nga organizmi. Megjithatë, barnat antivirale mund të ndihmojnë në shkurtimin e episodeve, lehtësimin e simptomave dhe uljen e rrezikut të transmetimit. Për të reduktuar përhapjen e infeksionit, këshillohet shmangia e puthjeve ose e kontaktit seksual me zonën e prekur gjatë një shpërthimi aktiv. Prezervativët mund ta ulin rrezikun e transmetimit seksual, por nuk e eliminojnë plotësisht atë.
