Domatet e freskëta dhe ato të konservuara kanë përfitime të ndryshme për shëndetin. Domatet e freskëta ofrojnë më shumë vitamina C dhe A dhe përmbajnë më pak natrium, ndërsa domatet e konservuara kanë më shumë likopen për racion. Të dyja mund të jenë pjesë e një diete të shëndetshme. Për të përfituar një gamë më të gjerë lëndësh ushqyese, mund t’i përfshini të dyja në ushqyerjen tuaj dhe të zgjidhni sipas recetës, sezonit dhe buxhetit.
Domatet e freskëta apo të konservuara: Cilat janë më të shëndetshme?
Si domatet e freskëta, ashtu edhe ato të konservuara janë ushqyese dhe nuk mund të thuhet se njëra është në mënyrë absolute më e shëndetshme se tjetra. Ato thjesht kanë profile paksa të ndryshme ushqyese. Përpunimi me nxehtësi, përfshirë konservimin, shpërbën muret qelizore të domates dhe e bën likopenin, një përbërës me veti të dobishme për shëndetin, më të lehtë për t’u përthithur nga organizmi. Nga ana tjetër, nxehtësia mund të zvogëlojë disa lëndë ushqyese të ndjeshme ndaj temperaturës, si vitamina C. Domatet e konservuara mund të kenë gjithashtu një përqendrim më të lartë të disa lëndëve ushqyese për racion, sepse gjatë përpunimit largohet një pjesë e ujit. Për të marrë një shumëllojshmëri më të madhe të lëndëve ushqyese dhe përfitimeve të mundshme shëndetësore, një zgjedhje e mirë është të konsumoni si domate të freskëta, ashtu edhe të konservuara.
Vlerat ushqyese: Domatet e freskëta kundrejt atyre të konservuara
Për një filxhan domate të freskëta të prera, rreth 180 gramë, dhe gjysmë filxhani domate të konservuara, rreth 121 gramë, vlerat ushqyese ndryshojnë në disa aspekte. Domatet e freskëta përmbajnë rreth 32.5 kalori, 1.5 gramë proteina, 7 gramë karbohidrate dhe 2 gramë fibra. Ato kanë rreth 9 miligramë natrium, 4,630 mikrogramë likopen, 24.5 miligramë vitaminë C dhe 75.5 mikrogramë vitaminë A. Domatet e konservuara përmbajnë rreth 38.5 kalori, 2 gramë proteina, 9 gramë karbohidrate dhe 2.5 gramë fibra. Megjithatë, ato kanë shumë më tepër natrium, rreth 225 miligramë, ndërsa përmbajnë rreth 6,180 mikrogramë likopen, 11 miligramë vitaminë C dhe 13.5 mikrogramë vitaminë A. Pra, domatet e freskëta kanë më pak kalori dhe natrium, ndërsa janë më të pasura me vitamina C dhe A. Domatet e konservuara, nga ana tjetër, ofrojnë më shumë likopen për racion.
Përfitimet shëndetësore të domateve
Domatet janë një burim i mirë i vitaminave, mineraleve dhe përbërësve bimorë, përfshirë karotenoidin likopen. Konsumimi i domateve mund të lidhet me disa përfitime të mundshme shëndetësore. Mund të ndihmojnë në reduktimin e inflamacionit. Likopeni mund të ndikojë në rrugët inflamatore të organizmit dhe të ndihmojë në reduktimin e prodhimit të disa molekulave që nxisin inflamacionin. Mund të mbështesin shëndetin e zemrës. Likopeni mund të ndihmojë në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimi, të mbrojë kolesterolin LDL nga oksidimi dhe të kontribuojë në funksionimin e mirë të enëve të gjakut.
Mund të lidhen me një rrezik më të ulët të disa llojeve të kancerit. Disa kërkime sugjerojnë se likopeni dhe përbërës të tjerë të domates mund të pengojnë rritjen e qelizave kancerogjene. Megjithatë, nevojiten më shumë studime te njerëzit për të kuptuar më mirë këtë lidhje. Mund të mbështesin shëndetin metabolik. Domatet mund të ndihmojnë në metabolizmin e glukozës dhe yndyrave dhe të reduktojnë dëmtimin qelizor që lidhet me diabetin e tipit 2. Mund të ndihmojnë në mbrojtjen e lëkurës. Konsumimi i rregullt i domateve mund të forcojë në mënyrë modeste mbrojtjen e lëkurës ndaj skuqjes dhe dëmtimit të shkaktuar nga rrezet ultraviolet. Megjithatë, konsumimi i domateve nuk zëvendëson kremin mbrojtës ndaj diellit dhe masat e tjera të mbrojtjes nga dielli.
Kur të zgjidhni domate të freskëta dhe kur të konservuara?
Si domatet e freskëta, ashtu edhe ato të konservuara mund të jenë pjesë e një diete të ekuilibruar. Zgjedhja mund të varet nga sezoni, receta që po përgatisni, çmimi dhe mundësia për t’i gjetur.
Zgjidhni domate të freskëta:
- për sallata dhe gatime që konsumohen të pagatuara;
- kur janë në sezon;
- nëse po përpiqeni të kufizoni marrjen e natriumit.
Zgjidhni domate të konservuara:
- për receta të gatuara;
- kur kërkoni një alternativë praktike;
- për të reduktuar mbetjet ushqimore;
- kur kërkoni një alternativë më ekonomike;
- kur dëshironi të merrni më shumë likopen për racion.
