Shumë njerëz e kanë vënë re një fenomen të çuditshëm: gjatë ngrënies ose menjëherë pas saj, hunda fillon t’u rrjedhë, edhe kur nuk kanë ftohje apo alergji. Edhe pse shpesh lidhet me ushqimet djegëse, ekspertët thonë se ky reagim mund të ndodhë edhe me ushqime krejt të zakonshme dhe ka një shpjegim të qartë mjekësor.
Sipas specialistëve, gjendja njihet si rinit gustator dhe përfshihet në grupin e rinitit joalergjik. Ndryshe nga alergjitë, këtu nuk aktivizohet sistemi imunitar dhe nuk shfaqen simptoma tipike si kruarje e syve apo hundës.
Në thelb, bëhet fjalë për një reagim nervor. Gjatë ngrënies, aktivizohen disa rrugë refleksive mes gojës, fytit dhe hundës. Te disa persona, këto sinjale nervore bëhen më të ndjeshme, duke shkaktuar rritje të sekretit të ujshëm nga mukoza e hundës.
Ekspertët shpjegojnë se mukoza e hundës është e pasur me enë gjaku dhe mbaresa nervore.
Kur stimulohet sistemi nervor autonom, veçanërisht pjesa parasimpatike, ndodh zgjerim i enëve të gjakut dhe rritje e prodhimit të sekretit, çka jep ndjesinë e rrjedhjes së vazhdueshme të hundës.
Shkaktarët më të zakonshëm janë ushqimet djegëse si specat e fortë, mustarda apo ushqimet shumë të nxehta, por në disa raste reagimi mund të ndodhë edhe pa ndonjë ushqim specifik.
Mjekët vërejnë se kjo gjendje bëhet më e shpeshtë me kalimin e moshës. Me plakjen, ndryshojnë enët e gjakut dhe funksioni nervor i hundës, duke e bërë atë më të ndjeshme ndaj stimujve të përditshëm. Në këtë kontekst përmendet edhe riniti geriatrik, një formë joalergjike që shpesh ngatërrohet me “plakjen normale”.
Simptoma më tipike është rrjedhja e ujshme e hundës gjatë vakteve, por edhe në situata si ndryshimi i temperaturës, ekspozimi ndaj aromave të forta apo ajrit të ftohtë.
Në disa raste, simptomat mund të përkeqësohen nga ilaçe të caktuara, refluksi gastroezofageal, sinusitet kronike apo forma të tjera të rinitit joalergjik.
Edhe pse zakonisht nuk është gjendje e rrezikshme, mjekët këshillojnë kontroll nëse simptomat bëhen të përditshme, shoqërohen me bllokim të hundës, ndryshim të ngjyrës së sekrecioneve ose shfaqen vetëm nga njëra anë.
Kur bëhet shqetësuese, ekzistojnë trajtime efektive, përfshirë sprej nazalë që ulin sekretimin e tepërt. Në shumë raste, thjesht identifikimi i shkaktarëve dhe menaxhimi i tyre është i mjaftueshëm.
Në përgjithësi, ekspertët theksojnë se riniti gustator nuk është sëmundje serioze, por një reagim nervor i padëmshëm që mund të jetë i bezdisshëm, por zakonisht i kontrollueshëm.
