Sipas analizës së Entit Shtetëror të Statistikave, problemin më të madh me punësimin e kanë subjektet afariste me 10 deri në 49 të punësuar, pasi kompanitë e vogla dhe të mesme shpesh e kanë më të vështirë të konkurrojnë për punëtorë me kompanitë më të mëdha që mund të ofrojnë kushte më të mira pune.
Më shumë se 10.000 vende pune kanë mbetur të paplotësuara në Maqedoni gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, tregojnë të dhënat më të reja të Entit Shtetëror të Statistikave për vendet e lira të punës. Shifrat zbulojnë se punëdhënësit po e kanë gjithnjë e më të vështirë të gjejnë kuadër të përshtatshëm, sidomos në sektorët që lidhen drejtpërdrejt me shërbimet, tregtinë dhe hotelerinë, shkruan Sloboden Peçat, përcjell PressOnline.al.
Sipas të dhënave statistikore, në tre muajt e parë të këtij viti janë regjistruar gjithsej 10.247 vende të lira pune, ndërsa numri i venE madhee të plotësuara të punës ka qenë 484.199. Shkalla e venE madhee të lira të punës ka arritur në 2,07 për qind, gjë që tregon se një pjesë e konsiderueshme e nevojave të kompanive mbetet e paplotësuar.
Mungesa më e madhe e punëtorëve është vërejtur në grupin e pestë të profesioneve, ku bëjnë pjesë punëtorët në veprimtaritë shërbyese dhe shitje. Në këtë kategori janë evidentuar plot 2.346 vende të lira pune, duke e bërë atë grupin më të kërkuar të punëtorëve në vend.
Këto të dhëna konfirmojnë se sektorët që punojnë çdo ditë me qytetarët dhe konsumatorët po përballen me një problem serioz në sigurimin e fuqisë punëtore. Dyqanet, qendrat tregtare, restorantet, kafenetë, hotelet dhe kompani të tjera shërbyese vazhdimisht kërkojnë punonjës të rinj, por oferta e punëtorëve nuk po arrin ta ndjekë kërkesën.
Veçanërisht shqetësuese është gjendja në sektorin e akomodimit dhe shërbimit të ushqimit. Pikërisht këtu është regjistruar shkalla më e lartë e venE madhee të lira të punës në vend, ku çdo vend i njëzetë pune në këtë sektor mbetet i paplotësuar.
Mungesa e kuadrit në hoteleri nuk është problem i ri, por shifrat tregojnë se ai po bëhet gjithnjë e më i theksuar. Pronarët e restoranteve, hoteleve dhe objekteve turistike prej kohësh paralajmërojnë se mezi gjejnë kamerierë, kuzhinierë, recepsionistë dhe personel tjetër, sidomos në prag të sezonit turistik.
Menjëherë pas hotelerisë vijnë veprimtaritë administrative dhe ndihmëse shërbyese, ku shkalla e venE madhee të lira të punës arrin në 4,80 për qind. Një numër i konsiderueshëm pozicionesh të paplotësuara ka edhe në transport dhe magazinim, ndërtimtari dhe tregti. Në tregtinë me shumicë dhe pakicë janë regjistruar 2.067 vende të lira pune, ndërsa industria përpunuese ka 2.174 pozicione të paplotësuara. Këta janë ndër punëdhënësit më të mëdhenj në vend, prandaj çdo mungesë e kuadrit ndikon drejtpërdrejt në punën dhe produktivitetin e tyre.
Të dhënat tregojnë edhe dallime interesante rajonale. Shkalla më e lartë e venE madhee të lira të punës është regjistruar në Rajonin e Vardarit, ku ajo arrin në 2,28 për qind. Kjo tregon se kompanitë në këtë pjesë të shtetit kanë vështirësitë më të mëdha në sigurimin e fuqisë punëtore.
Nga aspekti i madhësisë së kompanive, problemin më të madh me punësimin e kanë subjektet afariste me 10 deri në 49 të punësuar. Tek ato, shkalla e venE madhee të lira të punës arrin në 3,05 për qind, që është niveli më i lartë ndër të gjitha kategoritë e ndërmarrjeve. Kompanitë e vogla dhe të mesme shpesh e kanë më të vështirë të konkurrojnë për punëtorë me kompanitë më të mëdha, të cilat mund të ofrojnë kushte më të mira dhe paga më të larta.
Në anën tjetër të listës janë sektorët ku mungesa e kuadrit është minimale. Shkalla më e ulët e venE madhee të lira të punës është regjistruar në furnizimin me energji elektrike, gaz, avull dhe klimatizim, vetëm 0,15 për qind. Shkallë të ulëta ka edhe në administratën publike, arsimin dhe kujdesin shëndetësor.
Analistët ekonomikë paralajmërojnë se mungesa e punëtorëve po bëhet një nga kufizimet kryesore për rritjen e mëtejshme të ekonomisë. Emigrimi i popullsisë në moshë pune, plakja e popullsisë dhe mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar krijojnë presion shtesë mbi kompanitë, të cilat gjithnjë e më shpesh po përballen me vështirësi në plotësimin e venE madhee të lira të punës.
Ndërkohë, punëdhënësit janë të detyruar të ofrojnë paga më të larta, përfitime shtesë dhe kushte më të mira pune për të tërhequr dhe mbajtur kuadër. Nëse trendi vazhdon edhe në tremujorët e ardhshëm, mungesa e fuqisë punëtore mund të bëhet një nga sfidat më të mëdha për ekonominë maqedonase në vitet në vijim. (PressOnline.al)
