Maqedonia mori më së shumti para nga vendet kandidate për BE. Komisioni Evropian sot vuri në dispozicion 49 milionë euro për Shqipërinë, 44,2 milionë euro për Malin e Zi dhe 65,7 milionë euro për Maqedoninë, në kuadër të Instrumentit për Reforma dhe Rritje. Kjo pason pas kërkesës së tretë për pagesë dhe vlerësimit pozitiv të Komisionit për hapat reformues të zbatuar në fushat e konkurrueshmërisë së biznesit dhe inovacioneve në Shqipëri dhe Mal të Zi, si dhe arsimit dhe digjitalizimit në Maqedoni, përcjell PressOnline.al.
“Venko Filipçe të paraqitet në sportel, urgjentisht”, bënin shaka sot disa qytetarë në rrjetet sociale. Përballë gënjeshtrave fataliste, apokaliptike dhe “të ditës së kijametit” të LSDM-së, realiteti është krejt ndryshe. A do të kërkojnë falje për gënjeshtrat? Jo, ashtu siç nuk kërkuan falje për migrantët, për falimentimin dhe për krimet e rreme të pushtetit. Pse? Ja pse:
Maqedonia mori më së shumti para nga vendet kandidate për BE. Komisioni Evropian sot vuri në dispozicion 49 milionë euro për Shqipërinë, 44,2 milionë euro për Malin e Zi dhe 65,7 milionë euro për Republikën e Maqedonisë, në kuadër të Instrumentit për Reforma dhe Rritje. Kjo pason pas kërkesës së tretë për pagesë dhe vlerësimit pozitiv të Komisionit për hapat reformues të zbatuar në fushat e konkurrueshmërisë së biznesit dhe inovacioneve në Shqipëri dhe Mal të Zi, si dhe arsimit dhe digjitalizimit në Republikën e Maqedonisë.
Me pagesën e sotme, shuma e përgjithshme e shpërndarë në kuadër të Instrumentit për paketat përkatëse arrin në 212,8 milionë euro për Shqipërinë, 89,3 milionë euro për Malin e Zi dhe 142,1 milionë euro për Republikën e Maqedonisë.
Përparim në kuadër të agjendave reformuese
Në Shqipëri, reformat e vlerësuara nga Komisioni përfshijnë masa për përmirësimin e mjedisit të biznesit, lehtësimin e investimeve dhe inovacioneve, si dhe zgjerimin e qasjes në financa, përfshirë për start-up-et dhe kompanitë aktive në sektorët e gjelbër dhe digjitalë. Nga 49 milionë euro, 22,8 milionë do të transferohen në buxhetin e shtetit, ndërsa mjetet e mbetura janë të disponueshme për projekte investuese përmes Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor (WBIF), pas procedurave përkatëse të miratimit.
Në Mal të Zi, Komisioni vlerësoi reformat në fushën e kërkimit dhe inovacioneve, përfshirë mbështetjen për shkencëtarët, kompanitë dhe institucionet kërkimore, si dhe forcimin e mëtejshëm të ekosistemit kombëtar të inovacionit. Nga 44,2 milionë euro, 20,6 milionë do të transferohen në buxhetin e shtetit, ndërsa mjetet e mbetura janë të dedikuara për projekte investuese përmes WBIF-it.
Në Republikën e Maqedonisë, reformat e vlerësuara përfshijnë masa për përmirësimin e financimit të arsimit fillor dhe të mesëm, si dhe masa për zgjerimin e qasjes në infrastrukturë digjitale dhe pajisje të teknologjisë informative në shkolla. Nga 65,7 milionë euro, 30,6 milionë do të transferohen në buxhetin e shtetit, ndërsa mjetet e mbetura janë të disponueshme për projekte investuese përmes WBIF-it.
Mjetet e dedikuara për WBIF-in, pasi të miratohen nga Bordi Drejtues i WBIF-it, do të mbështesin projekte infrastrukturore në transport të qëndrueshëm, energji të pastër, zhvillim digjital dhe zhvillim të kapitalit njerëzor. Projektet do të zbatohen në bashkëpunim të ngushtë me partnerët nga Ballkani Perëndimor dhe institucionet financiare ndërkombëtare.
Sfondi
Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor, i miratuar në vitin 2023, synon t’u sjellë venE madhee partnere të rajonit përfitime nga anëtarësimi në BE edhe para aderimit. Ai synon integrimin e partnerëve në tregun e vetëm të BE-së, avancimin e bashkëpunimit ekonomik rajonal, thellimin e reformave të lidhura me BE-në dhe rritjen e financimit paraaderues. Kjo përshpejton procesin e zgjerimit dhe rritjen ekonomike të venE madhee partnere.
Plani mbështetet nga Instrumenti për Reforma dhe Rritje, mekanizmi i tij financiar me buxhet prej 6 miliardë eurosh. Çdo gjashtë muaj, partnerët raportojnë për përparimin në reformat e zbatuara me mbështetjen e Instrumentit. Pagesa e fundit i referohet periudhës së tretë gjashtëmujore të raportimit, që përfshin reformat e zbatuara deri në fund të dhjetorit 2025. Financimi i përgjithshëm i paguar në kuadër të këtij instrumenti që nga viti 2024 arrin në 673,6 milionë euro.
Korniza e Investimeve për Ballkanin Perëndimor (WBIF) është kyçe në zbatimin e Instrumentit për Reforma dhe Rritje. Ajo kanalizon 3 miliardë euro në grante dhe kredi në kuadër të Instrumentit për mbështetjen e investimeve prioritare në transport, energji, sektorin digjital dhe kapitalin njerëzor. E themeluar para 15 vitesh, WBIF është një platformë e përbashkët financiare që bashkon Komisionin Evropian, organizatat financiare, vendet anëtare të BE-së dhe Norvegjinë. Ajo kontribuon drejtpërdrejt në strategjinë Global Gateway të BE-së.
