Një gram argjend i vjetër aktualisht blihet nga 35 deri në 40 denarë, ndërsa për një gram metal të verdhë ofrohen nga 35 deri në 70 euro. Zlatarët thonë se çdo ditë po rritet numri i atyre që pyesin nëse është e mundur shkëmbimi apo shitja e stolitë shtëpiake apo monedhave.
Nëse keni një grusht bizhuterish të vjetra prej argjendi që nuk dëshironi më t’i mbani ose nuk doni të shpenzoni para për t’i riparuar, mund t’i shisni ose t’i ndërroni për një model më të ri në ndonjë argjendari, por çmimi është pothuajse i papërfillshëm – 35 deri 40 denarë për gram. Për ato para, sipas çmimeve aktuale të argjendit, sot nuk mund të blini as vathët më të thjeshtë apo një zinxhir, ndërsa zejtarët e vjetër justifikohen se pasi ta blejnë argjendin e vjetër, ai duhet të rafinohet që të mund të përdoret sërish për prodhim bizhuterish, gjë që e rrit çmimin përfundimtar të paktën për 20 për qind.
Aktualisht një kilogram argjend me pastërti 999 në bursë kushton 1.450 euro, që është dhjetë herë më pak se çmimi i arit. Dhe, thonë zlatarët, nuk ka rëndësi nëse shisni filigran apo ndonjë model më bashkëkohor – çmimi përfundimtar është i njëjtë. Sidoqoftë, pjesa më e madhe e qytetarëve maqedonas blejnë gjithnjë e më pak bizhuteri prej ari apo argjendi dhe kënaqen me kopje të lira të blera online, tregojnë argjendarët me përvojë për “Sloboden Peçat”, përcjell PressOnline.al
“Kush ka para, edhe më parë edhe tani stoliset me ar, shtresa e mesme blinte argjend, por tani blihen edhe bizhuteri prej bakri. Shitjet kanë rënë aq shumë vitet e fundit, sa shumë dyqane bizhuterish kanë mbyllur qepenat, e të tjerat mbahen gjallë nga dasmat, pagëzimet dhe maturat. Dikur bliheshin edhe monedha argjendi, e tani edhe ato nxirren nga poshtë jastëkut për të fituar ndonjë denar”,thotë një argjendar i njohur shkupjan nga Qendra Tregtare e Qytetit (GTC).
Argjendarët me përvojë janë më të shqetësuar nga shfaqja e shitjeve masive të pasurisë familjare dhe pretendojnë se tek një pjesë e madhe e qytetarëve tashmë nuk ka mbetur ar që është ruajtur me dekada “për çdo rast”. Dhe ndërsa disa kanë mijëra euro për të investuar në ar investues, pjesa më e madhe e qytetarëve në mënyrë masive po shesin unaza, zinxhirë, vathë, byzylykë, madje edhe unazat e tyre të martesës, të cilat argjendarët i blejnë nga 35 deri në 70 euro për gram.
“Nuk ka më ar në rezervat shtëpiake. Dikur çdo shtëpi ruante dhjetëra monedha ari, disa më të vjetra se 100 vjet, e tani, në hall, nxirren për të paguar këste kredish apo borxhe të përmbaruesve. Edhe shumë qytetarë që janë futur në investime të rrezikshme tani janë në hall. Ari, që nga lashtësia, ka qenë një mjet shumë likuid dhe mund të bëhet shpejt burim vlere financiare. Pas vlerësimit të artikullit, qytetarët marrin pagesë të menjëhershme në para të gatshme”, shpjegon një argjendar me përvojë nga e njëjta rrugë në GTC.
Nga ana tjetër, bizhuteritë prej ari blihen gjithnjë e më pak, ndërsa shitja është reduktuar në zinxhirë të lirë, byzylykë të hollë dhe vathë me të cilat dhurohen foshnjat për shpimin e parë të veshëve. Nëpër dyqane gjithnjë e më shumë shtohet numri i atyre që pyesin nëse është e mundur shkëmbimi apo shitja e arit që e nxjerrin nga dyshekët e shtëpisë. Edhe kur bëhet fjalë për dasma, të rinjtë vendosin për variantin më të lirë – që do të thotë për unazat më të holla, të cilat nëse janë prej ari të bardhë kushtojnë nga 25 deri në 50.000 denarë (çifti nga 50 deri 100.000 denarë).
“Çmimet e bizhuterive prej ari brenda një viti janë rritur gati 100 për qind. Më shumë njerëz hyjnë për të pyetur nëse blejmë ar; secili ka histori të ndryshme, por është e qartë se metali i verdhë shitet vetëm në situatat më të vështira”, shtojnë në një tjetër argjendari.
A është tani koha e duhur për shitje?
Çmimi i tregut për arin nuk ka qenë kurrë më i lartë – më shumë se 3.500 euro për ons, që është gati 50% më shumë se vitin e kaluar. Tre vite më parë vlente gjysmën, ndërsa në fillim të viteve 2000 ishte dhjetë herë më pak se sot, shkruan revista Fenix. Megjithatë, shumë investitorë ende duan ta mbajnë arin si strehë të sigurt në kohë të paqëndrueshme.
Disa ekspertë parashikojnë rritje të mëtejshme të çmimeve, por parashikimet janë të pasigurta. Si të njihet vlera e bizhuterive të vjetra prej ari? Sipas këshillave të Ralph Scherfling nga Qendra e Konsumatorëve të Renanisë Veriore-Vestfalisë, gjatë vlerësimit merret parasysh vetëm vlera e materialit, jo dizajni apo vlera sentimentale. Ari zakonisht shënohet me numra – “333” do të thotë që përmban 33,3% ar, ndërsa “750” madje 75%. Aktualisht, një gram ar i pastër vlen rreth 115 euro. Nëse një zinxhir, për shembull, ka vlerë materiale 500 euro, një ofertë e drejtë do të ishte rreth 450 euro; 300 euro do të nënkuptonin se po përpiqen t’ju mashtrojnë. Po me shufrat, monedhat apo arin dentar? Vlera e shufrave të arit është e lehtë për t’u përcaktuar pasi pesha dhe pastërtia janë të shënuara qartë. Me arin dentar, kjo nuk është e mundur – çmimi duhet të vlerësohet nga një ekspert.
Monedhat ndahen në monedha koleksionistësh dhe investuese (p.sh. Krugerrand). Vetëm monedhat investuese kanë vlerë të standardizuar tregu. Ku mund të shitet ari? Scherfling rekomandon tre opsione:
– Vizitë në dyqanet e bizhuterive dhe blerësve – merrni oferta të shpejta, por është e rrezikshme të mbani ar me vete.
– Vlerësim në shtëpi – praktik, por duhet të keni kujdes se kush vjen, sepse ka vlerësues të rremë.
– Shitje online – e përshtatshme për shufra dhe monedha, por përfshin rrezik gjatë dërgesës dhe mundësi mashtrimi.
Këshillë nga eksperti: gjithmonë krahasoni më shumë oferta!
Paguani për argjend, por merrni nikel, plumb dhe kadmium
Një nga tre pjesë bizhuterish nga platformat online janë të paligjshme – metale të rënda dhe të dëmshme si kadmiumi dhe nikeli janë gjetur në sasi të mëdha në 6 nga 16 pjesë, tregoi analiza e Këshillit Danez të Konsumatorëve “Think Chemicals”. Në analizë janë testuar unaza, vathë, byzylykë dhe gjerdanë nga platformat online jashtë BE-së për përmbajtjen e nikelit, plumbit dhe kadmiumit. Ndër të tjera është konstatuar edhe shenjë e rreme “925 silver” (925 Sterling Silver), ndërsa bizhuteritë ishin bërë nga kadmium.
— Konkretisht, 3 pjesë bizhuterish – nga Wish dhe eBay përkatësisht – përmbanin nivele të kadmiumit mbi 95 për qind. Kjo i korrespondon 9.500 herë mbi kufirin e lejuar. Kadmiumi është metal i rëndë shumë toksik që akumulohet në trup dhe, ndër të tjera, mund të shkaktojë dëmtim të veshkave. Të tre pjesët me përmbajtje të lartë kadmiumi ishin të shënuara me “925 silver”, që zakonisht nënkupton se përmbajnë të paktën 92,5 për qind argjend të pastër. Megjithatë, analizat laboratorike treguan se ato ishin bërë pothuajse tërësisht nga kadmium – e jo nga argjend i vërtetë, kujton Organizata e Konsumatorëve të Maqedonisë.
Sipas legjislacionit në nivel të BE-së, bizhuteritë mund të përmbajnë nikel, por ekzistojnë kufizime se sa nikel mund të çlirohet.
