Jahja Drancolli
Kartografia islame kulmoi në Palermo, në oborrin e mbretit norman të Siçilisë, Roger II (1097–1154), i cili ftoi dijetarin arab al-Idrīsī për të hartuar një hartë të botës dhe veprën Libri i Rogerit. Në vitin 1154 ai përfundoi “Tabula Rogeriana”, një nga hartat më të avancuara të Mesjetës, që dokumentonte për herë të parë ndryshimet politike në Ballkanin e brendshëm.
Al-Idrīsī shënoi Danubin, Moravën dhe disa qendra të rajonit, përfshirë Ablanën, të cilën e përshkroi si “qytet shumë i populluar”, duke e lidhur me Justiniana Secundan ose Lipjanin mesjetar (përmendur në vitin 1019). Ai njihte rëndësinë kufitare të Kosovës mes Bizantit dhe Principatës së Rashës në shek. XI.
Në Kosovën mesjetare qendrat kryesore urbane ishin Lipjani dhe Prizreni (Prisdriana e përmendur në vitin 1019), të dy seli ipeshkvnore dhe pika kyçe tregtare e ushtarake përgjatë rrugëve që lidhnin Kostandinopojën me perëndimin e Ballkanit. Prizreni u zhvillua si qendër ekonomike e Anadrinit (Podrimljes) dhe si portë e tregtisë raguzane me Kosovën dhe rajonin!
Burimi: Mirela Altić, Institute of Social Sciences Ivo Pilar, Zagreb, 2025
